Kerk in Den Haag

Betere wereld begint tussen de plassen: liefde en harmonie bij Occupy

Door Jan Goossensen
Gepubliceerd januari 2012, jaargang 15, nr. 142

reportage De ‘man van het jaar’, uitgeroepen door het Amerikaanse weekblad Time, was in 2011 ‘de demonstrant’. De demonstrant woont ook in Den Haag. Hij – maar ook zij – neemt deel aan de Occupy-beweging en bivakkeert op het Malieveld.

Wie de betere wereld wil betreden waar de Haagse Occupy-mensen voor ijveren, moet er wel iets voor over hebben. De toekomst ligt weliswaar binnen handbereik, maar bevindt zich wel een flink eind buiten de bewoonde wereld, achter op het Malieveld. En de bezoeker doet er goed aan een paar stevige schoenen aan te trekken, want grote plassen reiken tot vlakbij de twintig tenten en tentjes, waar de Occupy-mensen wonen.

 

Nachten niet geslapen
In een grote tent is het een drukte van belang. Er wordt vergaderd en gekletst, koffie gedronken, geluierd, gelezen en met slaapzakken gesleept. Iemand slaat een akkoord aan op een gitaar. Geschonken levensmiddelen – brood, pasta, suiker – worden netjes opgeborgen. Borden met briefjes geven de taken aan. Hongerige Occupyers smeren een gezonde boterham. Iris zegt: ‘Ik heb drie nachten niet geslapen, maar dat geeft niet. Wij geloven hier dat je de wereld kunt verbeteren. Dat zijn onze intenties.’

Claudia: ‘Ik heb een baan, maar breng al mijn vrije tijd hier door. Dit is een leefgemeenschap in het klein. We zenden signalen uit: hoe ga je in liefde en harmonie met elkaar om. Niet het individu telt, maar de gemeenschap. Dit is een geweldige ervaring. Ik voel me hier thuis.’
Maarten verwoordt een spirituele dimensie. ‘Wij zijn vervuld van iets dat je een Heilige Geest kunt noemen, of God de vader, of moeder. Wij streven ernaar het goede, dat vaak verborgen is, in ieder mens zichtbaar te maken. Ik proef hier dezelfde sfeer als in Taizé, waar ik elf keer geweest ben. Ik was erbij toen Frère Roger, de oprichter, werd doodgestoken, heel dramatisch.’

 

Meer rechtvaardigheid
De Haagse Occupy-mensen zijn idealisten van alle leeftijden. Sommigen kamperen permanent op het Malieveld, anderen komen af en toe. Iedereen zegt achter de grote, mondiale Occupy-punten te staan: tegen de uitwassen van het kapitalisme, voor meer rechtvaardigheid, zowel in de economie als in de politiek.
Maar bij gebrek aan een concreet programma en aan leiders, zoeken de Hagenaars hun heil vooral in kleinere, hanteerbare activiteiten. Een bijeenkomst over veiligheid bijvoorbeeld, waarbij iedereen intensief meediscussieert. Er zijn meditatiebijeenkomsten. Iemand stelt voor eetbare planten in het nabije Haagse Bos te zoeken. Wie wil, kan zich aanmelden om iets te vertellen – aandacht verzekerd. De betere wereld komt in Den Haag iedere dag een stukje dichterbij. En sympathisanten uit de stad zijn altijd welkom.

Robert staat model voor de doorsnee-Occupyer. Jong, serieus, nauwkeurig volger van het wereldnieuws, maatschappelijk betrokken. Hij spreekt de taal van de bezorgde burger die desondanks de hoop niet heeft verloren. ‘Als je wilt dat de wereld verbetert, moet je bij jezelf beginnen’, zegt hij. In de paar weken dat hij hier komt, is hij al behoorlijk veranderd. ‘Door de gesprekken hier heb ik veel geleerd. Ik heb meer vertrouwen in mezelf gekregen, absoluut.’

 

Wie een middagje Occupy ‘doet’, wordt ondergedompeld in een sfeer van kameraadschap en goede bedoelingen. Alles mag, niets hoeft. Maar ja, hoe nu verder? Als het echt koud wordt en het geld voor de boodschappen raakt op, wie helpt de Occupyers dan de winter door? Zijn idealen bestand tegen strenge vorst? En wat willen ze nou precies? Maar niemand die zich daar echt zorgen over lijkt te maken. De Haagse ‘mannen en vrouwen van het jaar’ demonstreren onbekommerd hun onbaatzuchtigheid en geloof in de toekomst.

Wie de groep daar zo ziet, letterlijk in het moeras, samengeklonterd op een paar vierkante meter in die grote tent met een uitnodigende vlag op het dak, en de opgewekte sfeer van saamhorigheid ondergaat, gericht op een toekomst die misschien nog lang op zich laat wachten, kan een vergelijking met een religieuze beweging nauwelijks ontgaan.

Occupy, dat is gewoon een kerk in een tent. Oei, laten ze dat niet horen.