De ziel van een verscheurd volk - theologen over pastoraat en populisme
Door Willem van der Meiden
Gepubliceerd februari 2010, jaargang 13, nr. 123
Reportage Populisme. Leeft dat alleen onder bewoners van een wijk verderop? Of heeft iedereen ermee te maken? Voor pastores is het in ieder geval dagelijkse kost.
Wat merken pastores van de veranderde atmosfeer in onze samenleving? Hoe gaan ze om met de onderbuikgevoelens van veel Nederlanders en met populisme in eigen kring? Wat brengt het ‘Wilderseffect’ teweeg in de kerken en in het pastoraat? Het jubilerende Ikon-pastoraat hield een studiemiddag over ‘pastoraat en populisme – zorg om de ziel van een verscheurd volk’.
Verdwaald in de jungle
De Haagse Wietske Verkuyl vertelde vanuit haar Rotterdamse predikantenpraktijk over ontworteling als voedingsbodem voor polarisatie. Het ging deze middag nadrukkelijk niet over ‘hullie’, wat nogal voorspelbaar zou zijn geweest. Vooral de Utrechtse buurtpastor Titus Schlatmann schetste een indringend beeld van de ontworteldheid van véél stadbewoners: ‘uiteengeslagen mensen zonder een gezamenlijk beleefde identiteit’.
Hij vertelde over ‘autochtone’ Utrechters voor wie de zekerheden zijn weggeslagen, de vanzelfsprekende sociale verbanden zijn verdwenen en die verdwalen in de jungle van de telemarketeers en elkaar beconcurrerende nutsbedrijven. In zijn werk legt Schlatmann de prioriteit bij het opbouwen van duurzame relaties, waardoor vertrouwen kan worden gewonnen. Zo kunnen nieuwe gemeenschappen groeien.
Serieus genomen
Een prangende vraag was: ‘Is de notie van de zogenaamde “multiculturele samenleving” niet uitgehold tot een abstract ideaal, waarachter zeventien miljoen gedesintegreerde Nederlanders vooral hun eigen leven leiden?’
Het bleek dat ‘populisme’ – een niet in alle opzichten adequaat woord – door de verzamelde zielzorgers serieus wordt genomen en niet vooringenomen terzijde wordt geschoven of simpelweg veroordeeld. Zowel voor omroeppastores als gemeentepredikanten is het dagelijkse kost om met de malcontenten in de samenleving om te gaan.
Het wordt nog spannend hoe Haagse pastores zich zullen opstellen in de komende maanden, wanneer de PVV-campagne van start gaat voor de Haagse gemeenteraadsverkiezingen. De komende tijd zal nog meer blijken dat het populisme niet ver weg is, maar onder ons.
Zie ook:
Gesprek over de spiritualiteit in Haagse poltiek
Sociale media
Follow @KerkDenHaag