Archief
Jaargang:

Dodenmuziek zonder God: ‘Dit requiem eindigt in het niets’ (17 nov.)

Door Kees Posthumus
Gepubliceerd november 2011, jaargang 15, nr. 140

interview Er gaan veel mensen dood die niet in God geloven. Voor hen is geen speciale muziek gecomponeerd. Vanaf half november komt daar verandering in. De muziek is geschreven door een voormalig priester.

Half november is in de Teresia van Avilakerk de wereldpremière van Schweigsamer Tod, een humanistisch requiem van de hand van componist Joop Voorn. Maarten Michielsen is de bedenker en de dirigent.

Een humanistisch requiem?
‘Dit is een compleet nieuw genre. Bij de term requiem ging het tot nu toe altijd over de tekst van de dodenmis volgens de katholieke ritus. Deze tekst gaat uit van het bestaan van God. Maar er gaan ook veel mensen dood die niet in God geloven. Daar is geen muziek voor. Het idee voor een requiem zonder God zong al een tijd rond in mijn hoofd.’

Wie schreef de muziek?
‘Ik vroeg het aan Joop Voorn, een zeer kundig componist die mooie noten schrijft. Hij was de meest aangewezen man. Vroeger was hij priester, hij rondde theologie, filosofie en muziekstudie af. Hij weet de betekenislagen van de tekst om te zetten in de sfeer van de noten, op bijna Monteverdiaanse wijze. Je kunt niet meer onderscheiden wat er belangrijker is, muziek of tekst.’

Wie schreef de tekst?
‘Het zijn teksten van Duitse dichters als Rilke, Hölderlin en Hesse, maar ook van Rumi (13e eeuw) en een Egyptisch Dodengebed van ver voor onze jaartelling. De keuze voor Duits is prozaïsch: het is een fijne taal om in te zingen en het Duitse taalgebied biedt een ruime keuze aan dichters van hoog niveau.’

Biedt dit requiem troost?
‘Een requiem met God begint met de vraag om eeuwige rust, aan het einde is die rust er ook: het hiernamaals. Hoe moet dat wanneer je niet in God gelooft en zonder de troost van een hiernamaals? Voorn koos een goede lijn voor zijn stuk: het leven. Wij zijn niet op aarde om in het hiernamaals te komen. Wij zijn er om er hier het beste van te maken. Uiteindelijk eindigt dit requiem in het niets.’

Hoe lopen de repetities?
‘Goed. Mijn koor (Cappella Gabrieli) was meteen al enthousiast. Gaandeweg gaan ze het steeds leuker vinden. Dat betekent dat het een goed stuk is. Moeilijk is het ook. Joop Voorn heeft een bijzondere harmonische taal, die overigens zeer goed te beluisteren is. Naast de wereldpremière van Schweigsamer Tod zingen we ook het bekende Requiem van Fauré en drie motetten van Brahms.’

Donderdag 17 november 20.15 uur. Teresia van Avilakerk, Westeinde 12a. Kaarten via cappellagabrieli.nl (€ 20) of aan de kerk (€ 25).

 

| |