Archief
Jaargang:

Een waarheid die zielen wint

Door Rob van Essen
Gepubliceerd november 2011, jaargang 15, nr. 140

In-druk 'Ik ben een gewonnen zieltje’, zegt Karen Zondag (29) in een recent interview. Ze is nu jongerenwerker in de PKN-gemeente Middenmeer-Slootdorp. ‘Als niemand mij iets verteld had, had ik hier niet gezeten’.

‘Zending’ en ‘zieltjes winnen’ (waarom toch altijd dat verkleinwoord?), getuigt dat niet van een volkomen achterhaald superioriteitsbesef? Het gaat in onze pluriforme samenleving toch om respect voor elkaar en verdraagzaamheid?
Dat het Nieuwe Testament belijdt dat Jezus ‘de weg, de waarheid en het leven’ is, is volgens sommigen een mening naast andere. In onze tijd, waarin mensen van verschillende culturen en godsdiensten moeten samenleven, is dat een gevaarlijke mening. Maakt de pretentie dat je de ‘waarheid’ mag kennen, het gesprek niet per definitie onmogelijk? Een echt gesprek met de ander is pas mogelijk, menen velen, omdat we weten dat er géén waarheid is.

Ik deel het ongemak met de vele waarheidspretenties. Verbijsterd zien we hoe op talloze plaatsen in de wereld mensen geslachtofferd werden/worden door anderen die pretenderen de waarheid in pacht te hebben.
Moslimjeugd die homo’s bedreigt, Breivik die moordend de joods-christelijke beschaving redt, soennitische radicalen die sjiieten afslachten. Geen wonder dat je soms hoort verzuchten dat religie meer kwaad aanricht dan goed.

Maar wie het geloof in de ‘waarheid’ opgeeft, heeft ook geen basis meer voor dialoog. Het absolute relativisme betekent het einde van het gevecht om waarheid en goedheid. Wat resteert is een wereld die zijn ziel verloren heeft.
In de Schriften wordt ons een waarheid verkondigd die we ons nooit ‘eigen’ kunnen maken. Een ‘Waarheid’ waartoe je niet al filosoferend opklimt, maar die ons uit het lood slaat en bezielt tegelijk, onrecht en zelfhandhaving ontmaskerend.

Waar mensen de wereld in worden gezonden om van die waarheid te getuigen, mag dat nooit betekenen dat ze er ‘bezitters’ van worden. Integendeel, als ze zich door die waarheid laten gezeggen – en tegenspreken – neemt ze hen in dienst! God maakt van hen geen ‘kruisvaarders’, die de wereld van hun ‘betere’ waarheid moeten overtuigen. Ze hoeven alleen maar te getuigen van wat de waarheid met hen heeft gedaan.
Gelukkig zijn daarover vele goede verhalen te vertellen. Overal op de wereld zijn er mensen die, ondanks de fouten van Gods grondpersoneel, door die waarheid geraakt en geïnspireerd worden. In naam van de liefde nemen ze het vervolgens op tegen alles wat mensen klein maakt en verkracht.

Zending is, vanuit de Schrift gezien, dan ook niet een activistisch project van bekering van anderen. Het is een beweging van liefde en menselijkheid, die in Jezus Christus op unieke wijze gestalte heeft gekregen. En Hij zegt: ‘Zoals de Vader Mij gezonden heeft, zo zend Ik ook jullie.’ Alleen gaandeweg ontdekken zijn volgelingen dat de Geest hen steeds weer vóór was. Dat er, naast tegenstand, ook bondgenoten zijn: mensen in wier hart Gods wet geschreven blijkt te zijn.
Maar zulke ontdekkingen kun je pas doen, als de Waarheid waardoor je gewonnen bent, je fijngevoelig en kritisch leert onderscheiden tussen wat heilzaam is en wat verderft.

| |