Kerk in Den Haag

Humanity House pakt publiek stevig aan

Een zoeklicht priemt in je nek - bezoek aan het Humanity House

Door Matthijs Termeer
Gepubliceerd april 2011, jaargang 14, nr. 135

reportage In het Humanity House aan de Prinsegracht kom je op indringende wijze te weten hoe het voelt om vluchteling te zijn. Het werkt: de vaste grond brokkelt onder je voeten weg.

Het moment dat je een pistool omklemt en jezelf in het vizier ziet opdoemen, is fataal. Eerst neem je op een scherm foto´s van onbekenden onder schot, afgewisseld met teksten als ´Niets is vanzelfsprekend´ en : ´Vrienden worden vijanden´. Je ondergaat het gelaten. Dan zie je je eigen gezicht. En je breekt.

Het moet die emotie zijn die het Rode Kruis in gedachten had, toen het het initiatief nam tot het Humanity House. Doel: werkelijk doordringen tot de welvaartsmens, die is afgestompt door een overvloed aan prikkels en alleen nog wakker schrikt van een confrontatie met zichzelf.
Ach, denk je nog, als er een foto van je wordt gemaakt voor een ‘registratieformulier’. Wel grappig, de brief die binnenkomt op jouw naam, met een visum van zone A naar zone B. Je haalt nog net je schouders niet op, staande in een inderhaast verlaten huiskamer met halfvolle wijnglazen op tafel. Leuk interieurtje.

In een gang loer je welwillend door de kijkgaten links en rechts. Een filmpje van een weg ergens in Afrika, omzoomd door vluchtelingen en militairen. Je werpt blikken op woeste jungles, huizen in puin, zeecontainers op schimmige industrieterreinen.
Er groeit een licht onbehagen. Je krijgt langzamerhand de zenuwen van de brij aan geluiden om je heen: tikkende klokken, gebabbel en gelach in allerlei talen, telefoongerinkel, onverstaanbare nieuwsberichten uit storende radio´s. Wat is dat toch voor gebonk? Sirenes en helikopters, een zoeklicht priemt in je nek. En almaar stommel je door die claustrofobische gang, langs gevels met dichtgemaakte brievenbussen en gebarricadeerde luiken.

Tegen de tijd dat je zone B hebt betreden, is alles anders. Onverwachte vragen dalen op je neer, op schreeuwende toon of juist dreigend gefluisterd. Eindeloos is het archief met dossiermappen. Het ene na het andere film- of geluidsfragment dringt zich aan je op. Je kiest er eentje uit, om jezelf te beschermen tegen de rest. Maar de blik van de Afrikaanse boer die een schoen van zijn vermoorde vrouw toont, doet je snakken naar adem.
Je ziet teksten met geweertjes als lettertype, een hand die namen opschrijft en weer uitwist. Je krijgt het pistool in handen, het is verontrustend solide. Je schiet op jezelf. Beeld en geluid tollen door je hoofd. Rust vind je nergens, ook niet in de huiskamer met de vertrouwde breedbeeldtelevisie. Op zolder kun je je uitstrekken op een veldbed, even lekker bijkomen. Of is dat ironisch bedoeld? Je weet het niet meer, je bent uitgeput en uit het lood geslagen. Je wilt nog maar één ding: ontsnappen uit deze hel op aarde.

Prinsegracht 8.