Kerk in Den Haag

Gratis kruiden plukken in buurttuinen

Eten wat de stad schaft

Door Margot C. Berends
Gepubliceerd juli 2009, jaargang 12, nr. 117

Reportage ‘Oogsten uit eigen stad’, zo zou je het doel kunnen omschrijven van de Haagse organisatie Gezonde Gronden. Dus: groente telen in je eigen stadstuintje, bessen plukken in de duinen en kruiden oogsten in plaats van onkruid wieden.

In één dag een braakliggend stuk grond omtoveren tot een buurttuin. Of gewapend met een bakfiets vol stekjes en zaden de grond rond straatbomen opfleuren. Dit soort ludieke acties vallen onder het kopje guerrilla gardening, een initiatief dat begon in de getto’s van New York en navolging kreeg in Den Haag.

De Haagse variant van guerrilla gardening wordt van harte ondersteund door Gezonde Gronden, een Haagse organisatie die stad en platteland met elkaar verbindt door middel van allerlei projecten.

Menno Swaak van Gezonde Gronden vertelt: ‘Een groep enthousiaste mensen heeft nu twee keer zo’n kaal terrein groen gemaakt. Van tevoren wordt de eigenaar ingelicht, een projectontwikkelaar of de gemeente. Vervolgens maken we in één dag het stuk grond schoon, we zaaien en planten en maken er een ontmoetingsplek van. Als de bouw begint en de tuin weg moet, hergebruiken we de planten gewoon voor een nieuw terrein.

Zo gingen de spullen van de Houtzagerssingel in de Schilderswijk naar het Esperantoplein, vlakbij de oude gasfabriek bij de Loosduinseweg. Je ziet dat op zo’n dag bewoners spontaan gaan helpen. Het wordt hún tuin. Het is eens gebeurd dat buurtbewoners de politie belden toen een paar jongeren vernielingen aanrichtten. De politie kwam toen nota bene om deze ‘clandestiene’ actie te beschermen.’

 

Omweg

Het motto van Gezonde Gronden is: voorlichting geven over gezond voedsel in en rond de stad, ‘voedselzekerheid en zelfredzaamheid van burgers’ bevorderen, boeren proberen te behouden in de Randstad en ze te helpen als ze met hun bedrijf willen omschakelen naar een gezonde bodem,

‘Een gemiddeld bordje warm eten heeft 2.500 tot 4.000 kilometer afgelegd, voordat het op tafel staat’, zegt Menno Swaak. ‘Groente en fruit wordt vanuit verre oorden ingevlogen, maar ook voedsel van dichtbij komt soms via een enorme omweg op de winkelschappen terecht. Garnalen uit de Noordzee bijvoorbeeld gaan eerst naar Polen, waar ze gepeld worden. Daarna komen ze weer terug in Nederland.’

Afgezien van de belasting van het milieu, kunnen die afstanden een probleem opleveren bij een (olie)crisis. Hoe komen Hagenaars aan hun voedsel, als de vervoersmogelijkheden kleiner worden? Als het aan Gezonden Gronden ligt, plukken we binnen afzienbare tijd onze bessen gewoon in het plantsoen, oogsten we sla uit onze eigen tuin, komen de raapsteeltjes van het balkon en plukken we kruiden in de illegaal aangelegde buurttuin. En de rest van ons groenvoer komt van biologische boeren in en rondom de Randstad.

 

Wormenbak

Gezonde Gronden is vooral een praktisch ingestelde club. Op een miniem binnenplaatsje achter het pand aan de Weimarstraat is een voorbeeldtuin aangelegd met bonen, een appelboom, eeuwige moes en nog meer eetbare planten die de hoogte in groeien. Tijdens tal van workshops en cursussen kun je er leren hoe je in de hoek van je keuken compost kunt maken door middel van een reukloze wormenbak, of hoe je op het balkon minituintjes kunt creëren in opgestapelde manden.

En voor wie driehoog achter woont, zonder balkon of tuin, heeft Gezonde Gronden ook allerlei tips: in de duinen en in het Haagse Bos staat het vol met eetbare planten: brandnetels, smeerwortel, paardebloem, zevenblad. Het kost wel wat tijd om de planten te herkennen en te weten wanneer ze geoogst kunnen worden. Maar na een studiewandeling via Gezonde Gronden en wat oefening, kan iedereen gewoon uit eigen stad oogsten. Dat scheelt een heleboel kilometers.

 

Gezonde Gronden, Weimarstraat 23, (070) 356 99 79, www.gezondegronden.nl, info@gezondegronden.nl.

 

Andere artikelen over het thema stad en voedsel:

Plukken en húp in de sla

Stadse druivenbladeren

Eten uit Gods hand

Foodprint wil aandacht voor voedsel in de stad

Dadels en olijven, melk en honing in Stadskloostertuin

Tomaten als kunst

Schepping en natuur