Kerk in Den Haag

Wie is er bang voor Darwin?

Evolutie en schepping kun je beter uit elkaar houden

Door Trinette Verhoeven
Gepubliceerd februari 2009, jaargang 12, nr. 113

Opinie Trinette Verhoeven - predikant van de evangelisch-lutherse gemeente in Den Haag - schrikt van mensen die zich verzetten tegen de evolutieleer.

Een debat uitlokken, mensen aan het denken zetten over vragen van ‘levensbelang’. Dat wil een aantal christelijke organisaties bereiken door de brochure Evolutie of schepping - Wat geloof jij? huis aan huis te verspreiden. Kosten worden geraamd op 400.000 euro. De schrijvers verzetten zich tegen de evolutieleer: ‘De wereld is niet zo oud als wetenschappers ons willen laten geloven en zij is in zes dagen geschapen.’

Ik schrok toen ik dit hoorde. Wat moet ‘de wereld’ niet van ons gelovigen denken? In de afgelopen eeuwen is er toch niet voor niets gediscussieerd tussen wetenschappers en theologen? In 1960 vertelde mijn moeder dat er vrouwen op de vrouwenvereniging flauw vielen omdat een gastpredikant een lezing hield over evolutie en schepping. Hij zei toen al dat het volstrekt fout was om die twee tegen elkaar uit te spelen.

Dat was toen. Zijn we dan nu nog niet verder?

 Puzzelstukjes

Op 12 februari is het tweehonderd jaar geleden dat de Britse wetenschapper Charles Darwin, grondlegger van de evolutietheorie, geboren werd. Zijn centrale idee is dat een lange reeks van stapjes, gestuurd door een vorm van natuurlijke selectie, heeft geleid tot het leven dat wij nu kennen. En die stapjes gaan door. De wereld evolueert verder. Toen erfelijkheid ontdekt werd, vielen de puzzelstukjes in elkaar. Onze wereld is langzaam ontstaan. Hoe precies ontstaan, waar het begin lag, dat wist ook Darwin niet. En daarover zijn de geleerden het nog niet eens. Was er een oersoepje, of een oerknal?

Christenen willen bij deze onzekerheid wel eens aanknopen en zeggen: ‘Maar dat weten wij. God heeft de wereld uit het niets geschapen. Daar past ons verhaal.’ Nog niet zo lang geleden pleitte – toen minister van Onderwijs – Maria van der Hoeven ervoor de idee van Intelligent Design serieus te nemen. Mensen die deze idee aanhangen, ontkennen de evolutieleer niet maar plaatsen God aan het begin daarvan en zeggen dat hij er zijn bedoeling mee heeft. Zij halen daarmee voor gelovigen de grootste angel uit de evolutieleer, namelijk dat de schepping onderhevig zou zijn geweest aan toeval.

 ‘Tegenover’

Ik ben zelf geneigd evolutieleer en schepping helemaal uit elkaar te houden. Darwin heeft de wereld een wetenschappelijk model nagelaten dat het ontstaan van de soorten verklaart en dat verder werken aan een beter inzicht in het leven mogelijk maakt. Dat is prima. Maar Darwin heeft niet kunnen verklaren waarom mensen anderen dan hun naaste verwanten helpen. Altruïsme is niet vanuit de struggle for life te verklaren. En toch vinden wij dat belangrijk.

Ik denk dat wij dat van Genesis leren. Daar lezen wij dat God in de wereld is getrokken, haar heeft opgepoetst en aangeveegd en zich als ‘tegenover’ van ons heeft opgesteld.

 ‘Adam, waar ben je’, vroeg hij. En hij vraagt het nog steeds. Hij haalt ons uit het bestaande en roept ons mensen te zijn die boven de soort van Darwin uitstijgen.

 Scheppingszondag

 Predikanten van verschillende protestantse gemeenten in en rond het centrum besteden op 15 en 22 februari op hun eigen wijze aandacht aan het bijbelse begrip schepping.

Wie verschillende christelijke reacties op schepping en evolutie wil lezen, kan ook terecht bij een boek onder redactie van Cees Dekker: En God beschikte een worm, Kampen 2006. Op 15 april komt Cees Dekker een avond naar de Maranathakerk.