Kerk in Den Haag

Gesprekskring esoterie in Bethelkerk: ontsnappen aan het aardse

Door Maarten Das
Gepubliceerd januari 2011, jaargang 14, nr. 132

interview In de Bethelkerk draait een gesprekskring over esoterie. Gespreksleider Nico Riemersma wil het debat aangaan. ‘Ik ben vooral nieuwsgierig, ook naar wat de mensen uit mijn eigen kerk nou van dit alles vinden.’

Een ongewoon onderwerp voor een gesprekskring: esoterie. De Loosduinse Bethelkerk gaat ermee aan de slag. Predikant Nico Riemersma – bijbelwetenschapper van huis uit – heeft er zelf niet veel mee, maar is wel nieuwsgierig naar wat mensen daarin boeit. ‘Collega's keken me dan ook verbaasd aan toen ik met dit onderwerp kwam. Maar mij gaat het juist om de verschillen. Ik zoek graag het debat op. Ik wil esoterie en christelijk geloof naast elkaar zetten, en de zaak op spanning brengen. Om erachter te komen: waar heb je het meeste aan in je leven?’

Goddelijke vonk
Volgens Riemersma is het christelijk geloof in elk geval dichter bij de maatschappij betrokken dan esoterie. ‘Esoterie gaat uit van een spirituele weg die je in je eentje kunt afleggen, om weer in contact te komen met de goddelijke vonk in jezelf. In het christelijk geloof gaat het over de gewone alledaagse dingen van het leven, het gaat over genade en dus over genadig met elkaar omgaan. Neem vergeving, nadat je enorme mot hebt gehad – dat is bij uitstek christelijk.’

Een brief van een kerkverlater bracht hem op het idee. ‘Twee jaar geleden hielden we een enquête om te weten te komen wat er leeft in onze kerk. Eén man schreef toen een brief waarin hij uitlegde waarom hij afstand had gedaan van wat hij noemde ‘de kerkelijke leer’, en nu zijn heil zocht in esoterie. Tegelijkertijd merkten we dat er veel belangstelling was voor onze studiedag over gnostiek. Toen dacht ik: hier moeten wij iets mee.’

Felle kritiek
Esoterie is hot. Media als Derek Ogilvie en Char halen hoge kijkcijfers door op televisie contact te leggen met overledenen, of een blik in de toekomst te werpen. Boeken over engelen en reïncarnatie vinden gretig aftrek. Riemersma is bij zijn weten de eerste Haagse theoloog die het onderwerp vanuit de kerk wil behandelen, zonder daarbij afstand te doen van de christelijke traditie. Dit in tegenstelling tot collega’s als de Sappermeerse predikante Fennie Kruize, die wel openlijk een nieuwe esoterische weg willen inslaan, met zowel bijval als felle kritiek tot gevolg.
Riemersma vindt het belangrijk om de bijeenkomsten open in te gaan. ‘Voor mij zijn veel dingen ook nieuw. Dat maakt me in zekere zin kwetsbaar. Verwachtingen heb ik niet echt. Ik ben vooral nieuwsgierig, ook naar wat de mensen uit mijn eigen kerk nou van dit alles vinden.’

Ander mensbeeld
Een belangrijk verschil tussen esoterie en christelijk geloof is Riemersma al wel op het spoor. ‘De esoterie gaat uit van een mens die een goddelijke vonk in zich draagt, terwijl de bijbel vertelt dat de mens geschapen is uit de aarde. Dat is een wezenlijk ander mensbeeld. Esoterie heeft voor mij nog teveel de neiging van almaar omhoog willen kijken, ontsnappen aan het aardse. Ik blijf liever met beide benen op de grond. Omzien naar mijn naaste.’

Vier bijeenkomsten in januari en februari op maandagavond. www.bethelkerk-denhaag.nl.