Kerk in Den Haag

Ghanese predikant Johnson Mbillah: 'Conflicten moslims en christenen geïmporteerd door Westen'

Gepubliceerd april 2010, jaargang 13, nr. 125

Interview De Ghanese predikant Johnson Mbillah is zondag 11 april te gast in de Lukaskerk. Hij ervoer nooit spanningen tussen moslims en christenen. Hij noemt de huidige conflicten 'geïmporteerd'. 'Westerse christelijke evangelisten doen soms extreme uitspraken en roepen op tot haat tegenover andersgelovigen.'

De Ghanese Presbyteriaanse predikant dr. Johnson Mbillah is algemeen adviseur van Procmura, een door Kerk in Actie ondersteund regionaal initiatief om de relaties tussen moslims en christenen in Afrika te verbeteren. Mbillah werkt al jaren met grote inzet aan verbetering van de interreligieuze verhoudingen en aan het doorbreken van wederzijdse vooroordelen. Hij zoekt naar wat christenen en moslims bindt. Als theoloog is hij nauw betrokken bij St. Paul's University in Limuru, Kenia, het instituut waar de door de classis Den Haag uitgezonden predikanten Willem Jansen en Heleen Joziasse werkzaam zijn.

Johnson Mbillah is geboren in het uiterste noorden van Ghana, als zoon van christelijke ouders. In het noorden van Ghana woont een moslimmeerderheid. Maar Johnson ervoer geen spanningen in zijn contacten met moslims. 'Ik speelde vaak samen met moslims, zonder te denken aan het verschil tussen ons. De enige keren dat ik het verschil zag, was wanneer de marabu, een traditionele moslimgenezer, bij ons op bezoek kwam. Mijn vader was het dorpshoofd en deze rondtrekkende marabu’s kwamen altijd bij ons thuis als ze in buurt waren. Ik herinner me dat we dan vaak ‘s avonds zaten te discussiëren, ook over elkaars geloof. Ik heb daar goede herinneringen aan en ik denk dat mijn nieuwsgierigheid voor de islam toen is gewekt.'

Mbillah studeerde theologie. Vanuit de Presbyteriaanse Kerk van Ghana, waar hij predikant was, ging hij in Birmingham islamologie en christen-moslimrelaties studeren. Eerst werd hij nationaal adviseur voor christen-moslimrelaties in Ghana, later als regionaal adviseur voor West-Afrika, sinds 2000 is hij algemeen adviseur voor het gehele werkgebied van Procmura. Inmiddels is Procmura in twintig Afrikaanse landen actief. In vijftien daarvan zijn permanente adviseurs van Procmura gestationeerd, die betaald worden door de plaatselijke kerken.

Conflicten tussen moslims en christenen worden vaak geïnitieerd door Westerse evangelisten, weet Mbillah. 'In het Afrika van nu speelt het probleem van wat ik noem de geïmporteerde conflicten. Soms komen er christelijke evangelisten uit Europa of Amerika die extreme uitspraken doen en zelfs oproepen tot haat tegenover andersgelovigen. Dat veroorzaakt veel spanningen. Aan de andere kant komen er religieuze moslimleiders uit het Midden-Oosten die ook oproepen tot geweld tegen de ander. Deze mensen komen van elders en brengen scheiding aan in de Afrikaanse samenleving. Terwijl binnen de Afrikaanse samenleving altijd ruimte is geweest voor de verschillende geloven.'

Maar de verhoudingen tussen christenen en moslims staan ook onder druk door gebeurtenissen in de wereldgeschiedenis. 'Tijdens de Golfoorlog, na 11 september 2001, en natuurlijk na de oorlog in Irak zijn het Westen en het Midden-Oosten meer tegenover elkaar komen te staan. Afrikaanse moslims leren van de moslimleiders zichzelf te zien als één moslimgemeenschap. Een aanval op moslims in het Midden-Oosten zien zij daarom als een aanval op zichzelf, ook al hebben zij niet dezelfde nationaliteit. Ook christenen zien zichzelf als één lichaam van Christus en zagen 11 september als een aanval op zichzelf. De conflicten die buiten het Afrikaanse continent spelen, roepen bij ons vragen over onze identiteit op.'

Procmura vraagt tijdens bijeenkomsten vaak aan deelnemers of ze Afrikaanse moslims zijn, of moslims die Afrikaan zijn. 'Ben jij een christen die een mens is, of een christelijk mens? Wij geven er de voorkeur aan dat iedereen het mens zijn, het Afrikaan zijn, voorop plaatst. Dan hebben we namelijk allemaal iets wat ons bindt.'

Zondag 11 april 10 uur gaat Johnson Mbillah voor in de Lukaskerk. Vanaf 12 uur: nagesprek. Info: www.en.procmura-prica.org. Om en Bij 2, bereikbaar vanaf Den Haag Centraal station met tram 6.