Kerk in Den Haag

Henk van Os wil mensen met kunst ‘verheffen’

Gepubliceerd februari 2009, jaargang 12, nr. 113

Agenda Henk van Os, hoogleraar in Amsterdam en oud-directeur van het Rijksmuseum, houdt ervan mensen te ‘verheffen’. Kunst kan daarbij een goed middel zijn.

 Wat is verheffing?

‘Mensen optillen uit hun eigen wereld, en brengen in een wereld waar ze nog niet van gehoord hebben. Ik ben van een generatie die grootgebracht is met ideeën van cultuurspreiders na de Tweede Wereldoorlog, zoals Willem Banning, voorman van de hervormde kerk. Christen-socialisten zoals hij wilden cultuurparticipatie bevorderen.

Als je mensen kunt leren iets mooi te vinden, worden ze al verheven. Dat hoop ik tenminste. Vijftig jaar geleden waren arbeiders de voornaamste doelgroep, tegenwoordig migranten, nieuwe Nederlanders.’

 Daar zal toch niemand tegen zijn?

‘Pas op. Sommigen zien kunst vooral als middel om zichzelf te onderscheiden. Die willen juist niet dat anderen van kunst leren genieten. Er is een grote groep die niets van cultuurspreiding moet hebben. Ik heb mijn hele leven daar last van gehad. Wat moeten gewone mensen nou met kunst?, wordt dan gevraagd. Mijn antwoord is dan: hetzelfde als wat jij met kunst moet.’

Is die stroming niet uitgestorven?

‘O nee. Ik hoef maar een lezing in Den Haag te houden en ik hoor het weer. Ik ken geen andere plaats waar dat geluid nog zo sterk klinkt. Kennis van kunst helpt je om je maatschappelijk te onderscheiden. Dat is niets voor jan met de pet.

Ik heb zelf gelukkig altijd werk gehad waar ik buiten het circuit van, laat ik het maar noemen, bekakt gedrag kon blijven. Deze mensen tot andere gedachten brengen is onbegonnen werk, is mijn ervaring.

 Wat verwacht u in Den Haag?

‘Ik hoop dat ik de zaal zo kan prikkelen, dat er een mooie discussie ontstaat.’

 Verheffing door kunst, bestaat zoiets? Prof. Henk van Os. Kloosterkerk, Lange Voorhout 4. Dinsdag 10 februari, 20 uur.