Iconenatelier Martin Mandaliev
‘Iconen maken is schilderen met licht’
Door Margot C. Berends
Gepubliceerd december 2009, jaargang 13, nr. 121
Interview Martin en Eveline van iconenatelier Martin Mandaliev vertellen over de schoonheid van iconen. ‘Zwart bestaat niet.’
Foto Rogier Chang
Martin Mandaliev: ‘Als een icoon mooi wordt, is dat fijn, maar het is niet het einddoel.’
Iconen zijn niet zomaar mooie afbeeldingen. Het zijn religieuze kunstwerken die verwijzen naar een hogere schoonheid.
Iconenschilder Martin Mandaliev en zijn compagnon Eveline geven cursussen iconen-schilderen. Ze mijmeren over de schoonheid ervan.
‘Wie voor een icoon bidt, richt zich niet tot een plaatje of tot een plankje, maar tot degene die erop geschilderd staat. Een icoon die officieel in een viering gewijd is, stelt de afgebeelde persoon present. Een icoon biedt een venster, je kijkt er doorheen en je ziet het onzichtbare. Jezus, engelen, heiligen. Een hogere werkelijkheid. Wie een icoon erft en alleen de geldelijke waarde ervan ziet, ziet slechts het venster zelf en kijkt er niet doorheen.
Wanneer je voor een icoon mediteert, werkt dat zuiverend, louterend. Het effect is dat van een katharsis, je wordt gereinigd, opgeschoond, er vindt een opruiming plaats. Je wordt rustig, stil. De icoon helpt je. Je bent niet alleen. Je wordt onderdeel van een groter geheel.
Geen föhn
Het gaat bij het schilderen van een icoon niet om het eindresultaat, maar om de weg. Als een icoon mooi wordt, is dat fijn, maar het is niet het einddoel. De concentratie, daar gaat het om. Soms komt iemand met hoofdpijn naar de les; de pijn is vaak na afloop verdwenen.
Zelf iconen maken doet van alles met je. Je moet geduld hebben. Voor je een nieuwe laag verf kunt opbrengen, moet je wachten tot de vorige laag droog is. Cursisten vragen in het begin wel of ze een föhn mogen gebruiken, dan kunnen ze gauw verder. Ze komen zichzelf tegen, maar vinden uiteindelijk rust. De schilder moet zich voegen in iets bestaands. Iconen schilderen is de traditie volgen en geen experimentele technieken toepassen.
Donkerste dag
De maker van een icoon werkt van het donker naar het licht. Eerst schildert hij of zij de donkere delen, en steeds komt daar een lichter laagje overheen. Dat maakt het licht veel sterker, het wordt stralender. Vergelijk het met de donkerste dag van het jaar, daarna valt het licht veel meer op.
Zwart bestaat niet, bij iconen. Daar wordt altijd een mengeling van donkere tinten voor gebruikt. Als je met écht zwarte verf schildert en aan het eind de plank aflakt, dan pakt de vernislaag niet op de zwarte stukken. Die blijven dof. Dat is niet voor niets. Iconen schilderen is schilderen met licht, met goddelijk licht.’
Martin Mandaliev geeft cursussen op Copernicuslaan 11. Hij komt voor groepslessen ook naar kerken of verenigingen. Informatie: (070) 310 77 68 of martinartstudio@yahoo.com.
Kerst: de hemel daalt neer op aarde
December is een maand van contrasten. Met Kerst zingen koren de sterren van de hemel. Het kerstkind landt op aarde. Maar in Den Haag anno 2009 leven velen in zorg en angst, of hebben moeite om de eindjes aan elkaar te knopen.
In dit nummer een beeld van uitersten: ‘Gloria in de hoge’, en daarnaast interviews van de straat.
Zie de andere artikelen:
Diep in de buik zitten de hoge tonen
Sociale media
Follow @KerkDenHaag