James Ensor zuigt je mee in de fantasie van zijn wereld
Door Jan Goossensen
Gepubliceerd mei 2011, jaargang 14, nr. 136
agenda James Ensor is een Belgische schilder die met kinderlijk plezier heerlijke streken uithaalde. Hij was in geen enkel hokje in te delen en daarom spreekt hij nog altijd tot de verbeelding.
Christus bedaart de storm, 1891.
Koddige maskers werden zijn handelsmerk. Maar hij gebruikte ze om te demaskeren, om ‘de ware boosaardige en lachwekkende aard van de mensheid’ aan de kaak te stellen, zoals Herwig Todts in de catalogus bij de grote Ensortentoonstelling in het Gemeentemuseum schrijft. Kerkvorsten en wereldlijke koningen bracht hij terug tot hun ware, dwaze proporties. Tegelijk wist hij religieuze voorstellingen schitterend weer te geven.
Ensor is vooral beroemd vanwege zijn reuze-schilderij ‘De intocht van Christus in Brussel in 1889’ dat helaas niet te zien is omdat het Amerika niet uit mag, maar de vele schilderijen, miniatuurtekeningen en schetsjes die wel zijn opgehangen, betoveren en vertederen net zo goed. Ensor was een rastekenaar met naïeve trekjes, iemand die je meezuigt in de fantasie van zijn eigen wereld.
Als inwoner van Oostende moet hij van jongs af aan gegrepen zijn door de kracht van het licht en van de zee. Tegelijk spotte hij met de mensen die rond 1900 in de ban van het strand raakten. Hij was een van de eersten die de moderne massamens onder vuur nam – maar altijd met een glimlach. Ensor was een cabaretier: iemand die je om de oren slaat maar op wie je nooit kwaad wordt.
James Ensor in het Gemeentemuseum. Tot en met 13 juni.
Sociale media
Follow @KerkDenHaag