Bedreigde kerk start nieuw seizoen
Valkenboskerk zit vol jong elan: ‘Je blijft hier hangen, net als bij een voetbalclub’
Door Matthijs Termeer
Gepubliceerd oktober 2011, jaargang 15, nr. 139
reportage Hoewel de Valkenboskerk onlangs is verbouwd, moet het gebouw in de nabije toekomst misschien de deuren sluiten. Kerk in Den Haag nam een kijkje in de imposante kerk aan de Loosduinsekade en sprak met enkele gemeenteleden.
Foto Matthijs Termeer
Drie nieuwe ouderlingen voor de Valkenboskerk: Corne den Besten, Coos Santing en (centraal in beeld) de herintredende HansBert Griffioen.
Onverstoorbaar geeft een vrouw haar kind de borst, na afloop van een zondagse Agapèviering in de Valkenboskerk. Net als de eerste christenen in vroeger tijden zijn de gelovigen van deze protestantse gemeente bijeengekomen om samen de maaltijd te gebruiken. Doel is het uiten van verbondenheid met elkaar en Jezus Christus. Het lied ‘Eten genoeg, brood om te delen’ en een collecte voor het Haags Straatpastoraat sluiten de dienst af.
Hoewel er aan kerkgangers en verbondenheid geen gebrek is, zal toch in de nabije toekomst duidelijk moeten worden of de Valkenboskerk blijft bestaan. De algemene kerkenraad van de Protestantse Gemeente te ’s Gravenhage (PGG) maakte kort geleden bekend dat de protestantse wijkkerken in Den Haag een flinke aderlating tegemoet kunnen zien.
Liefst zeven van de zestien kerkgebouwen moeten half 2013 gesloten zijn. Welke gebouwen is nog niet duidelijk, benadrukt HansBert Griffioen, voorzitter van het dagelijks bestuur van de kerkenraad van de Valkenboskerk.
Vier grote wijkgemeenten
De stad wordt, als de plannen doorgaan, opgesplitst in vier grote wijkgemeenten. De Valkenboskerk gaat volgens het voorstel van de algemene kerkenraad één wijkgemeente vormen samen met de Bergkerk (Daal en Bergselaan), de Bethelkapel (Thomas Schwenckestraat) en de Maranathakerk (2e Sweelinckstraat).
Van deze vier gebouwen moeten er twee sluiten. Eigenlijk moeten er twee van de drie sluiten, want de Bethelkapel is geen eigendom van de PGG maar van een wijkvereniging en staat daardoor buiten de reorganisatie.
‘De Valkenboskerk is een veilige kerk’, zegt Griffioen. Volgens hem is er sprake van een groeiende gemeenschap: na de recente verbouwing zijn er tien, vijftien nieuwe leden bijgekomen. Dat ‘veilige’ zit hem in het feit dat ´rechtlijnigen´ en ´mensen voor de vrije interpretatie´ hier naast elkaar zitten; wat volgens Griffioen ‘het unieke aan deze gemeenschap is’. Als de kerk sluit, is Griffioen bang dat deze verbondenheid verloren gaat. ‘Het is een gezellige gemeenschap. Je blijft hier hangen, net als bij een voetbalclub.’
Overvloed aan licht
Inderdaad maken op deze ‘startzondag’ bij de opening van het nieuwe winterseizoen de circa honderdtwintig bezoekers heel wat tijd voor elkaar vrij. Na de dienst is er koffie met een versnapering, gevolgd door spelletjes op diverse locaties in het forse gebouw. Dit werd kort geleden voor zes ton opgeknapt, wat heeft geresulteerd in een open ruimte met een overvloed aan licht.
Om het karakter van gelijkheid tussen predikant en gelovigen te onderstrepen, worden diensten tegenwoordig niet meer vanaf de hoge kansel op het podium geleid. Het nieuwe spreekgestoelte staat gelijkvloers opgesteld.
De kerkgangers zijn in toenemende mate jonge mensen, getuige het bestaan van de ‘twindertigersgroep’ en de bevestiging van twee jonge gemeenteleden, Corne den Besten en Coos Santing, als ouderling en lid van het moderamen (dagelijks bestuur).
‘Heel fijn’ noemt ex-scriba Wim Rog (62) de aanwas van jongeren. ‘We maken een praatje bij binnenkomst, zodat ze zich op hun gemak voelen. Er is hier veel aandacht voor elkaar.’ Rog heeft binding met dit gebouw, opgebouwd tijdens zijn twintig jaar als secretaris. Om maar te zwijgen van Elly van Deursen en Janny Mulder, al tientallen jaren hier ‘kerkend’. Geen van beiden wonen nog in de buurt, maar ze blijven de markante kerk op de hoek van de Zuiderparklaan en de Loosduinsekade bezoeken voor de dienst en andere activiteiten.
Haagse Voedselbank
Uit heel Den Haag komt men naar deze kerk, meldt voorzitter Griffioen. ‘Er is een goede gemeenschapszin en daar komen de mensen op af.’ Daarnaast is er ruimte voor ‘diaconale dingen’ als maaltijden voor buurtbewoners. De Haagse Voedselbank heeft er een uitdeelpunt. Elly van Deursen roemt de ‘fantastische ophaaldienst’ voor mensen die oud of slecht ter been zijn.
HansBert Griffioen erkent dat de Valkenboskerk verliesgevend is. Het is een duur gebouw. De dominee en de koster moeten betaald worden en ook het verwarmen van de ruimten kost jaarlijks een lieve duit. De gemeente sloot 2010 af met een exploitatietekort van 140.000 euro. ‘We zijn een wat armlastiger gemeente. Onze mensen kunnen minder betalen dan die uit de Vogelwijk of het Benoordenhout.’
Desondanks zou Griffioen graag zien dat er criteria voor het openhouden of sluiten van de Haagse kerkgebouwen worden aangelegd. ‘Wat telt, het geld of de bezoekers? We realiseren ons dat het heel moeilijk wordt, maar we willen wel een meetlat die een vorm van objectiviteit in zich heeft.’
Mocht het doek vallen voor de Valkenboskerk, dan is de grootste zorg voor Griffioen: ‘Hoe houden we de gemeente intact?’
‘Maar de gemeenteleden zeggen: hier komen we wel uit. We hebben elkaar nog harder nodig. Mensen zijn niet zomaar in paniek te brengen.’
Sociale media
Follow @KerkDenHaag