Joep de Hart: ‘Bied plaats aan huismus èn zwaluw’
Gepubliceerd februari 2012, jaargang 15, nr. 143
nieuws De kerk van de toekomst moet haar ‘theologische hypochondrie’ laten varen. ‘Zet de bloemetjes buiten.’ Adviezen van reli-onderzoeker Joep de Hart.
Joep de Hart
De kerken doen er goed aan hun ‘sociale kapitaal’ te koesteren en uit te bouwen. ‘Er is in het hedendaagse Nederland een massale hunkering naar meer solidariteit en sociale verbondenheid, en de kerken vormen misschien wel de belangrijkste bronnen van dit sociale kapitaal.’ Aldus reli-onderzoeker prof. dr. Joep de Hart op de nieuwjaarsreceptie van de Haagse Protestantse Gemeente.
In een analyserende en realistisch getoonzette toespraak hield De Hart, verbonden aan het Sociaal en Cultureel Planbureau en de Protestantse Theologische Universiteit, een pleidooi voor kerkvernieuwing, op straffe van teloorgang. Hij hield de aanwezigen voor dat de kerk niet op de oude voet verder moet gaan. Nederland en zijn inwoners veranderen, en hun religieuze behoeften met hen.
‘Bezwijk niet voor de verleiding om veilig te redeneren vanuit de incrowd van vaste bezoekers, je doorsneeleden, je traditionele geestverwanten, de leden van je eigen generatie. Dat levert meestal als imago op dat religie iets voor oude mensen is, bevangen door nostalgie en gehecht aan hun routines – een Nederland kortom dat aan het verdwijnen is. De grote scheidslijnen – ook in religieus opzicht – binnen hedendaagse families lopen niet langer tussen ouders en kinderen, maar tussen hen beiden en de generatie van de grootouders. Die laatste bepaalt in hoge mate het beeld van de huidige kerkgangers.’
Hij pleitte voor een doelgroepenbenadering – ‘maak niet alleen plaats voor huismussen, maar bied ook de zwaluw een nest’ – experimenten en nieuwe vormen. En: ‘Verval niet te veel in goedbedoeld amateurisme.’ De kerken moeten volgens hem onderkennen dat religie een multidimensioneel fenomeen is. ‘Zet niet alleen in op geloofsinhoud en moraliteit, maar ook op beleving, nieuwe rituelen en sociale verbondenheid.’
Sociale media
Follow @KerkDenHaag