Archief
Jaargang:

Joep Franssens: ‘Spirituele muziek brengt schoonheid terug’ (21 nov.)

Gepubliceerd november 2009, jaargang 13, nr. 120

Cultuur De ‘nieuwe spirituele muziek’ valt niet meer te negeren. Deze maand wordt er in Den Haag een symposium over gehouden. Het woord aan componist Joep Franssens.

Joep Franssens: ‘Onze muziek opent gemakkelijk de deur naar het onderbewustzijn.’

Joep Franssens: ‘Onze muziek opent gemakkelijk de deur naar het onderbewustzijn.’

'Nieuwe spirituele muziek’ is de naam van een stroming binnen de gecomponeerde serieuze muziek van dit moment. De componist Joep Franssens uit Amsterdam hoort volgens critici thuis in het rijtje van grootheden als Arvo Pärt en John Tavener. Mensen die bewust geen ‘verdingelijkte’ muziek componeren, zoals na de Tweede Wereldoorlog de norm werd. Eigentijdse gecomponeerde muziek moest decennia lang rationeel zijn, gelardeerd met knappe vondsten en trucjes. Piep-knormuziek, zeggen sommigen. Schoonheid, zo was de teneur in muziekkringen, had door de oorlog ‘haar gezicht verbrand’.
‘Wij brengen de schoonheid terug’, zegt Franssens. Sinds nieuwe spirituele muziek steeds vaker in de concertzaal te horen is, groeit de waardering, al moeten sommigen er niets van hebben. Geen probleem, zegt Franssens. ‘Verdingelijkte muziek heeft ook bestaansrecht.’ Hij zegt muziek te componeren die ‘in balans is’, die zowel het hoofd als het hart aanspreekt. ‘Naar mijn mening is die balans de afgelopen vijftig jaar zoek geraakt.’

Veiligheid en logica
Anders dan de meeste gecomponeerde muziek van de laatste decennia wil de nieuwe spirituele muziek welluidend zijn. De behoefte daaraan hangt in de lucht, is Franssens opvatting. Hij plaatst de opkomst in een breder kader. Na de oorlog moest kunst meehelpen de samenleving maakbaar te maken. ‘Veiligheid, logica en controle waren de kernwoorden. Angst, ziel, oneindigheid en dood hadden afgedaan, want daar kon je maar angstig van worden en op angst zaten we toen niet te wachten. Liever geen emoties.’
Die tijd is voorbij. Volgens Franssens sluit de nieuwe spirituele muziek aan bij de voorspellingen van de psycho-analyticus Jung, die een groeiende behoefte aan speurtochten naar onderbewuste drijfveren voorzag. ‘Onze muziek leent zich daar uitstekend voor. Ik kan niet uitleggen hoe dat komt, maar ik ervaar dat, en velen met mij.’
De nieuwe muziekstroming kan volgens hem ook een verbinding vormen tussen culturen en religies. ´Misschien dat ook in de kerk de muziek van mijn collega’s en van mij een integrerende werking kan hebben en verschillen kan overstijgen. Muziek als teken van liefde, dat is toch prachtig? Liefde is toch de motor van elke religie?’

Zaterdag 21 november symposium in De Boskant over nieuwe spirituele muziek. Met muziekwetenschapper prof. Rokus de Groot, componist Joep Franssens en prof. Martin Hoondert (muziek en christendom). Gespreksleiding: Jacobine Geel. Info www.deboskant.nl.

 

| |