Archief
Jaargang:

Johannes van het Kruis: 'Niet hebben maar zijn' (26 mei)

Door Margot C. Berends
Gepubliceerd mei 2011, jaargang 14, nr. 136

agenda Een rebelse mysticus, zo wordt Johannes van het Kruis genoemd op de site van de Antonius Abt-parochie. Daar is binnenkort een lezing over deze zestiende-eeuwse Spaanse karmeliet.

Johannes van het Kruis ergerde zich aan het moreel van zijn medebroeders en richtte samen met karmelietes Teresa van Avila een nieuwe tak van hun orde op. Johannes werd gevangengenomen door andere karmelieten en in een donkere kerker voelt hij zich in eerste instantie verlaten door God. Maar net als zijn wanhoop een dieptepunt bereikt, ervaart hij Gods aanwezigheid. Dit inspireerde hem tot het schrijven van mystieke poëzie. Na zijn vlucht schrijft hij commentaren op zijn gedichten.

Het thema van Johannes’ geschriften is de eenwording van de mens met God, zoals hij die ervaren heeft. God is overtreffend anders dan wat of wie ook, zo stelt hij. Daarom is God zo on-(be)grijpbaar, en lijkt hij zo afwezig. Maar juist door zijn goddelijk anders zijn, is God als geen ander de mens nabij.
Het besef van godverlatenheid zuivert de mens van alles wat de vereniging met God in de weg kan staan: de zekerheden van de zintuigen en van het verstand, Godsvoorstellingen, geloofswaarheden en menselijke projecties. Aan zo’n zuivering kun je werken, aldus Johannes, maar vaker nog overkomt het de mens. ‘En dan moet blijken of hij God kan liefhebben zoals hij “is”. Daarvoor moet alle houvast in het “hebben”, het bezit, verdwenen zijn. Pas dan kan men opnieuw ontvangen, pas als men geheel ontkleed is, kan men opnieuw bekleed worden.’

Donderdag 26 mei, 20 uur, lezing door pastor John Batist, Parochie H. Antonius Abt.

| |