Kerk in Den Haag

Imago: de paus

Kerk en imago, de paus: Afzender moet geloofwaardig zijn

Door Jan Goossensen
Gepubliceerd oktober 2009, jaargang 13, nr. 119

Opinie Rooms-katholieken hebben een sterke troef: de paus. Zojuist heeft hij opgeroepen tot reorganisatie van de wereldeconomie.

De timing was niet zo gunstig, pal voor de zomervakantie. Maar paus Benedictus XVI heeft een nieuwe encycliek geschreven, die veel stof heeft doen opwaaien. Caritas in Veritate, luidt de titel. ‘Liefde in waarheid’. Oftewel: een moreel kompas voor een solidaire wereldorde.

Op een symposium, onlangs in Den Haag, bogen tal van rooms-katholieke vertegenwoordigers zich over dit pauselijke stuk. Het was opvallend dat vrijwel alle sprekers zich beklaagden over het ondoordringbare professorenduits waar ze zich diagonaal doorheen hadden geworsteld. De Nederlandse vertaling was net beschikbaar, maar die leek even taai. De vertaalster had er haar hele vakantie aan opgeofferd. En dan nog komt er een ‘leeswijzer’ bij: een extra hulp om de essentie van Benedictus’ gedachten over de economische crisis goed te verstaan.

Politieke wereldautoriteit
De kritiek spitste zich verder toe op de vertaalde titel. Moest het zijn ‘Liefde in waarheid’ of ‘Liefde in waarachtigheid’? Waarheid werd wel erg gelijkhebberig gevonden. Waarachtigheid zou beter zijn. Maar allerwegen was er lof voor de diepzinnige en normerende gedachten in de encycliek. Het wordt hoog tijd, aldus het stuk, dat er een politieke wereldautoriteit komt, die de welvaart op aarde rechtvaardig gaat verdelen. De paus verbindt macro-ethische thema’s (inzet voor gerechtigheid en mensenrechten, bestrijding van honger) met de micro-ethische keuzes van de kerk.

De macro-ethische oproep is niet minder dan revolutionair. Zet een atheïstische politicus een ‘blind’ stuk tekst voor en het stuk wordt omarmd. De vraag is of een willekeurige lezer, of bijvoorbeeld een Haagse politicus, de boodschap meer of minder serieus neemt als hij weet wie de afzender is. Anders gezegd: wordt de koppeling tussen macro-ethiek en r.k. micro-ethiek als minpuntje of als aanbeveling gezien? Staat de pauselijke handtekening garant voor extra aandacht? Of wordt de encycliek afgezet tegen bijvoorbeeld de recente pauselijke bemoeienis in de affaire-Williamson, waarbij een holocaustontkenner weer in genade werd aangenomen?

De impact van Grote Boodschappen heeft alles te maken met de geloofwaardigheid van de afzender. Dat geldt voor een burgemeester, voor de minister-president, voor Barack Obama. En ook voor de paus.

Toelichting op de encycliek op donderdag 15 en 29 oktober, 12 november, 20 uur. Maria ten Hovezaal, Willemstraat 60a na de avondmis van 19.15 uur in de Parkstraatkerk.