Kerk in Den Haag

Imago: concertzaal en museum

Kerk en imago: Heilige stilte in oude schuilkerk

Door Maarten van Krimpen
Gepubliceerd oktober 2009, jaargang 13, nr. 119

Reportage Ooit was het een schuilkerk, maar nu toont de oud-katholieke kerk aan de Juffrouw Idastraat graag haar schatten aan een groot publiek. Wekelijks zijn er rondleidingen, regelmatig zijn er concerten.

Dat wow-gevoel vind ik prachtig’, zegt Hannah Zeijlstra. Ze geeft al vijfentwintig jaar rondleidingen in de oud-katholieke kerk, die verborgen ligt aan de Juffrouw Idastraat in het centrum. Na al die tijd is de verveling nog steeds niet toegeslagen. ‘Als mensen na de bisschopskamers de kerkruimte betreden en dan zo onder de indruk zijn… schitterend is dat om elke keer te zien.’
Dat is inderdaad wat de bezoeker voelt als de deuren opengaan en hij of zij de immense ruimte betreedt. De kerkzaal ademt de sfeer van een theater, met de wandversieringen en de heilige stilte die er heerst. Elke voetstap en elke ademhaling lijken er één te veel.

Familiedag
De akoestiek van het gebouw is indrukwekkend. Er worden in deze kerk dan ook vaak concerten gegeven, zowel van klassieke muziek als van de wat modernere, meer poppy muziek. Pastoor Wietse van der Velde, acht jaar verbonden aan de parochie, vindt de kerkzaal ideaal als muziekruimte. ‘Het mes snijdt aan twee kanten, want daardoor krijgt de kerk meteen meer bekendheid. Er zijn altijd wel mensen die nieuw zijn en een folder meenemen.’
Daarnaast is hij tevreden met de rondleidingen die op woensdagen worden gegeven, al sinds de jaren zestig, na de grote restauratie. ‘De kerk kwam toen op de kaart te staan. Het publiek is divers. Iedereen komt hier, van toeristen tot islamitische schoolkinderen en mensen die geïnteresseerd zijn in cultuur of religie.’
Af en toe worden zelfs groepsrondleidingen gereserveerd, voor bijvoorbeeld een familiedag. Van der Velde geeft toe dat de reguliere rondleidingen wel minder worden. ‘Maar daarvoor moeten we wellicht meer aan de weg timmeren.’

Serene stilte
De rondleiding voert door het hele gebouw. Boven is de zolderkapel, een kleine stilteruimte waar de lucht van wierook hangt. Een zaaltje met een laag plafond. Het is er, afgezien van een paar kerkbanken, een altaar en een wijwaterbak, leeg. Ook hier weer zo’n serene stilte. Het raam biedt een mooi uitzicht op de stad.
In een ruimte beneden hangt een ietwat muffige lucht. Het is een zaaltje dat vroeger gebruikt werd voor hooggeplaatsten in de kerk. Nu doet het volgens Zeijlstra alleen dienst voor muzikanten die te gast zijn. Langs de grote kerkzaal loopt een lange gang vol boekenkasten. De rondleidster grijnst. ‘We begonnen met één kast. En moet je nu kijken.’ Loop er op een druilerige middag of een donkere avond doorheen en deze donkere gang ademt de aangename sfeer van een oud spookhuis. Zeijlstra kan er wel om lachen.

‘Het imago dat we willen overbrengen verschilt per rondleiding’, zegt Van der Velde. ‘Maar bovenal willen we bekend staan als een kerk die volop in de samenleving staat, die open staat voor moderne vragen. Om te laten zien dat oud-katholiek zijn helemaal niet zo stoffig is als wordt gedacht.’