Kerk in Den Haag

Acties Meermanno voor meer inkomsten

Kerk in Den Haag adopteert oudste Haagse boek

Door Margot C. Berends
Gepubliceerd september 2011, jaargang 15, nr. 138

nieuws Museum Meermanno heeft extra geld nodig om open te kunnen blijven. Het museum financieel steunen kan door een boek te adopteren. Het oudste Haagse boek en een getijdenboek van Robert Schwarz zijn al vergeven: geadopteerd door KDH.

Behalve kinderen kun je tegenwoordig van alles adopteren: jonge geleidehonden, appelbomen, biologische kippen of zelfs een compleet bijenvolk. Sinds kort is het ook mogelijk een boek te adopteren. Dat kan via ’s werelds oudste boekenmuseum: Museum Meermanno, ‘Huis van het boek’.
Het museum bevindt zich op de Prinsessegracht, in het woonhuis van boekverzamelaar baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848). Toen de baron stierf, werd van zijn collectie een museum gemaakt. Inmiddels is de verzameling flink uitgebreid.

Alleen al het negentiende-eeuwse interieur is een bezoekje meer dan waard. Verder biedt het museum een mooi overzicht van de westerse boekgeschiedenis. De kans bestaat echter dat de collectie ontoegankelijk wordt voor publiek, omdat de regering-Rutte wil korten op de financiële steun. Het museum moet – net als alle andere musea – zelf meer inkomsten genereren. Lukt dat niet, dan blijft de collectie wel in tact, maar verdwijnt de museumfunctie.
En dus zijn er allerlei acties op touw gezet: een benefietveiling en het adoptie-idee ‘boek zoekt vrouw’ (en man en bedrijf). Omdat Kerk in Den Haag geworteld is in een ‘godsdienst van het boek’ leek het de redactie aardig om ook een boek te adopteren.

Godvruchtige overdenkingen
Het werden er twee: een modern getijdenboek en het eerste in Den Haag gedrukte boek, Die wandelinghe der bloemen. Dit oudste Haagse werkje stamt uit 1518. De drukker was Hugo Janszoon van Woerden, die onder meer in Amsterdam, Leiden en Delft gewoond heeft, en in 1517 en 1518 in Den Haag.
Baron van Westreenen van Tiellandt heeft dit boekje zelf aangeschaft en er in 1828 een artikel over geschreven in de Algemeene konst- en letter-bode. Onder meer vermeldt hij dat het een uiterst zeldzaam werk is en dat het ‘godvruchtige overdenkingen, meestal over het leven, lijden, sterven en de verheerlijking van onzen Heiland’ behelst. Door er een artikel aan te wijden meende hij zijn landgenoten, maar ‘vooral mijnen stadgenooten geen ondienst te zullen doen’.

Oud en modern
Het tweede door Kerk in Den Haag geadopteerde werk is een getijdenboek (gebedenboek) dat door de Duitse kunstenaar Robert Schwarz (geboren 1951) is gemaakt. Hij drukte de oude tekst van een middeleeuws getijdenboek nog een keer en schilderde, tekende en plakte daaroverheen. In 2002 waren dit boek en andere werken van Schwarz onderdeel van een tentoonstelling in Museum Meermanno.
Schwarz combineert oud en modern en levert daarmee een ‘diepgaande bijdrage aan een intensere verkenning van het religieuze’, zoals in de catalogus staat. Juist die combinatie van historie en voortgaande ontwikkeling spreekt Kerk in Den Haag aan; gaan die immers in de kerk en in religies niet ook hand in hand?

Een boek adopteren kan vanaf vijftig euro. Hoe meer de pleegouders ervoor over hebben (duizend, vijfduizend euro), hoe meer ze ervoor terugkrijgen: een certificaat, een prent, een bijeenkomst waarop je het boek kunt bekijken of een bedrijfsuitje.
De redactie van KDH was wel een beetje teleurgesteld toen bleek dat de adoptie geen exclusief karakter heeft: meer mensen of bedrijven kunnen eenzelfde boek adopteren. Het gevoel dat dat ene boek een beetje ‘van jou’ is, ontbreekt daardoor.
Maar door wat minder bekende boeken te kiezen, hebben we toch het idee dat we ons de trotse ouders mogen noemen van twee bijzondere werken.

Boeken voor boeken

Op de vraag of het Meermanno misschien ook inkomsten kan genereren door iets uit de collectie te verkopen, antwoordt het museum bijna verontwaardigd.
‘Wij hebben de taak om de collectie te beheren en toegankelijk te maken, en dus gaan we geen boeken weg doen’, zegt Aafke Boerma van de afdeling pr.
Eén dag daarna veroorzaakt het nieuws dat het Wereldmuseum in Rotterdam een deel van haar Afrika-collectie wil verkopen om daarmee de exploitatie te verstevigen, oproer in museumland. Het idee leeft dus we degelijk.

Museum Meermanno heeft naast ‘Boek zoekt vrouw’ nog een andere actie: ‘Boeken voor boeken’. Het Haarlemse veilinghuis Bubb Kuyper organiseert een benefietveiling waarvan de opbrengst voor Meermanno is. Boekverzamelaars wordt gevraagd een mooi werk uit hun boekenkast beschikbaar te stellen om te laten veilen. Ook auteurs, illustratoren en bibliofiele boekdrukkers zijn uitgenodigd om gesigneerde of bijzondere uitgaven te schenken. De boeken of prenten moeten € 250,- of meer waard zijn.

Info over beide acties: www.meermanno.nl.