Kerk in Den Haag

Tjeu van Knippenberg: ‘De ziel houdt niet van lawaai’ (13 febr.)

Door Kees Posthumus
Gepubliceerd februari 2012, jaargang 15, nr. 143

agenda Iedereen heeft een ziel, ook de vuurwerkgooiers in de oudejaarsnacht. De ziel ‘wekken’ is het doel van de lezing van Tjeu van Knippenberg. Hij is een van de sprekers in een serie avonden over ‘de spiritualiteit van de eenentwintigste eeuw’.

Wat is ‘de ziel’ van een levensverhaal?
‘Een levensverhaal is een aaneenschakeling van duizend dagelijkse dingen en in eerste aanleg misschien een zielloos verhaal. Maar wie dieper graaft, vindt de ziel van dat verhaal, de plaats waarin je contact maakt met jezelf, met wat jou ten diepste eigen is. Dat wat jou verbindt met de mensen, de wereld om je heen en dat wat jou overstijgt. De ziel drukt zich uit in je geloof, je hoop, je liefde.’

 

Hoe komt het dat u daar verstand van hebt?
‘Ik kwam in het pastoraat veel in contact met levensverhalen van mensen en heb wetenschappelijk systematisch nagedacht over de plaats van de ziel daarin. Ik ben emeritus hoogleraar theologie en mijn wetenschappelijke werk werd altijd gevoed door de contacten met mensen. Nu nog ben ik vrijwilliger in een parochie en geef ik geestelijke begeleiding.’

 

Kent u de ziel van uw eigen verhaal?
‘Die ken je nooit helemaal, zelfkennis is het moeilijkste wat er is. Maar ik probeer geregeld mijn eigen ziel na te gaan en te ontdekken wat mij motiveert, en wat ik graag doe. Ik wil graag in contact blijven met wat mij bezielt.’

Hebben de vuurwerkgooiers uit de oudejaarsnacht ook zo’n ziel?
‘Ja, iedereen heeft een ziel. Maar die ziel kan door van alles in beslag worden genomen. Geldzucht, macht, seks, geldingsdrang. Ze willen misschien schitteren en stralen en denken dat te bereiken door veel lawaai en licht te maken. En hun kwade geesten te verjagen. Zij zullen bedrogen uitkomen, er zal steeds meer lawaai nodig zijn. Zo vinden ze nooit hun ziel.’

 

Hoe vind je de ziel?
‘Door stil te worden. De ziel spreekt wanneer jij zwijgt. Mensen die een kwartier per dag mediteren, kunnen ontdekken wat de ziel van hun levensverhaal is.’

 

Is het nuttig die ziel te kennen?
‘Nuttig is een moeilijk woord, het verwijst altijd naar een doel. Iets heeft nut voor een doel. Het zoeken naar je ziel helpt je tot waarheid te komen, te ontdekken waar je werkelijk voor staat. Geluk is daarvan een bijeffect’

 

Prof. dr. M.P.J. (Tjeu) van Knippenberg over ‘De ziel in het levensverhaal’. Maandag 13 februari, 20 uur, Onze Lieve Vrouw Hemelvaartkerk, Loosduinse Hoofdstraat 4.