'De nieuwe Siebelink'
Literaire avond met Franca Treur: woe 24 maart
Door Jan Goossensen
Gepubliceerd maart 2010, jaargang 13, nr. 124
Agenda Franca Treur is dé literaire ontdekking van dit moment. Haar debuutroman 'Dorsvloer vol confetti', vorig jaar uitgekomen, is al aan de dertiende druk toe. Dit voorjaar komt zij tweemaal naar Den Haag.
Franca Treur (30) is afkomstig uit een zwartekousendorp in Zeeland. In haar boek beschrijft ze het leven van een jong meisje dat tegen de heersende mores in haar eigen weg gaat. Ze doet dat op een bijzondere manier: beeldend, humoristisch, lichtvoetig maar tegelijk integer en liefdevol. Haar boek gaat over de verhouding tussen het individu en de massa; een universeel thema.
Treur, die Nederlands heeft gestudeerd en nu voor de NRC schrijft, is al vergeleken met gelauwerde schrijvers als Maarten ’t Hart en Jan Siebelink. Ook zij putten uit hun jeugdervaringen in strenge protestants-christelijke milieus, al zijn er verschillen. ’t Hart klaagt aan, Siebelink niet. Franca Treur lijkt met haar beschrijvingen van het intrigerende ‘bevindelijke’ calvinisme, het milieu waarin geloof en leven sterk vervlochten zijn, meer op Siebelink.
Opvallend is haar soepele taalgebruik. Ook haar observaties zijn sterk. Ze schakelt tussen de archaïsche ‘tale Kanaäns’ en een modieus jongemeisjesproza. In Vrij Nederland vertelde Treur dat ze als kind al een enorme leeshonger had. De boeken die ze in de bibliotheek haalde, had ze op de fiets naar huis vaak al uit.
Heimweegevoelens
Het onwankelbare calvinistische geloof van de Gereformeerde Gemeenten – het SGP-milieu – heeft ze sinds haar studententijd achter zich gelaten, toen ze door zelfstudie vrijer naar de bijbel leerde kijken. Soms wordt ze nog bevangen door heimweegevoelens, omdat de gesloten boerengemeenschap van haar jeugd in Meliskerke veilig en geborgen was. Zelf noemt ze zich nu ongelovig en ze hoopt ook in haar literaire werk haar verleden mettertijd achter zich te kunnen laten.
Maar voorlopig heeft haar christelijke opvoeding voor een flinke portie aards geluk gezorgd, want het succes van het boek is ongekend groot. Franca Treur reist stad en land af voor lezingen. Jan Siebelink, die haar met Knielen op een bed violen voorging, heeft gezegd dat de honger van lezend Nederland naar het vaderlandse bevindelijk calvinisme alles met de tijdgeest te maken heeft.
Geen seculier land
Sinds ’11 september’ zoekt de natie, in reactie op de opmars van de islam, weer naar haar eigen geestelijke wortels, en het valt moeilijk te ontkennen dat de planting van de Reformatie in de Lage Landen vanaf de zestiende eeuw, met al haar eigenaardigheden en uitwassen, nog steeds tot de verbeelding spreekt. Wie denkt, of hoopt, dat Nederland een seculier land is geworden dat alle banden met het verleden heeft doorgesneden, vergist zich. Het verleden blijft boeien en, meer nog, inspireren.
Maar vooral is 'Dorsvloer vol confetti' de heerlijke schets van een kleine Zeeuwse boerengemeenschap, waar een gezin traditie en modern leven met elkaar probeert te verbinden. Daarin schuilt ook de aantrekkingskracht van het boek. Het idyllische platteland spreekt nog altijd tot de verbeelding, en de sterke karakters van de twaalfjarige Katalijne en haar broers en ouders doen daar nog een schepje boven op.
Een avond met Franca Treur. Woensdag 24 maart, 20.15 uur. Maranathakerk.
Een middag met Franca Treur. Zaterdag 8 mei, 16.00 uur. Christus Triumfatorkerk.
De komende Boekenweek gaat over 'Jong zijn'. In het maartnummer van Kerk in Den Haag daarom enkele artikelen over jongeren en religie.
Zie ook:
Klaargestoomd voor de Citotoets
Vette pech kun je te boven komen
Sociale media
Follow @KerkDenHaag