Kerk in Den Haag

Drijvende kracht achter psalmberijming

Martinus Nijhoff krijgt nieuw grafmonument (17 april)

Door Jan Goossensen
Gepubliceerd april 2010, jaargang 13, nr. 125

Nieuws Martinus Nijhoff, een van Nederlands cultuurdragers, wordt deze maand geëerd. Op zijn graf wordt een nieuw monument geplaatst.

‘Ik ging naar Bommel om de brug te zien.’ Zo begint ‘De moeder de vrouw’, het beroemde gedicht van Martinus Nijhoff (1894-1953), de Haagse dichter die van grote invloed is geweest op de poëzie en het literaire klimaat van Nederland in de twintigste eeuw.
Als zoon van een bekende uitgeverijdirecteur, en van een moeder die toetrad tot het Leger des Heils en later rooms-katholiek werd, had de pientere leerling van het gymnasium Haganum alles in zich om in literair en religieus opzicht te excelleren.
Al op jonge leeftijd publiceerde Nijhoff gedichten. Veel van zijn werk heeft een min of meer uitgesproken christelijk karakter. Hij reisde door Europa en schreef literaire kritieken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog deed hij van zich spreken door vanuit zijn woning op de hoek van de Kleine Kazernestraat en het Lange Voorhout voedsel aan hongerige kinderen uit te delen.

Nieuw leven
Na de bevrijding brak voor hem een nieuw leven aan. Niet alleen kreeg hij een baan als letterkundig adviseur op het ministerie van onderwijs en hertrouwde hij met de actrice Georgette Hagedoorn. Op initiatief van de bekende theoloog K.H. Miskotte werd hij in 1952 door de vernieuwingsgezinde Hervormde Kerk benaderd om leiding te geven aan een groep dichters, die een nieuwe psalmberijming moest voorbereiden, ter vervanging van de verouderde achtiende-eeuwse berijming. Het was nieuw, dat voor kerkelijk dichtwerk beroepskunstenaars werden ingeschakeld.
Nijhoff geldt als de drijvende kracht achter de psalmberijming 1967, die nog steeds wordt gebruikt en in het Liedboek voor de kerken (1973) is opgenomen. Hij heeft zeven berijmingen op zijn naam staan, waaronder het geliefde Psalm 23: ‘Ik wil van God als van mijn Herder spreken.’ Maar hij stimuleerde ook zijn collega-dichters. Hij overleed plotseling begin 1953.

Stichting Altvoorde
De stichting Altvoorde beijvert zich onder leiding van voorzitter mr. dr. Bouke Jagt om graven van Nederlandse cultuurdragers in stand te houden. Het graf van Nijhoff en zijn vrouw Georgette Hagedoorn op Westduin (Ockenburgh) was tot voor kort tamelijk verwaarloosd.
Het is de stichting gelukt een nieuwe grafsteen te laten plaatsen, die zaterdag 17 april wordt onthuld, onder andere door Hagedoorns zoon, de acteur Jules Roijaards. Tijdens een korte plechtigheid dragen leerlingen van het Haganum gedichten van Nijhoff voor. Roijaards haalt aan zijn stiefvader herinneringen op. Dr. Arie Eikelboom, musicus van de Maranathakerk, houdt een voordracht over de betekenis van Nijhoff voor het kerkelijk lied. Ook wordt de winnaar van de Poëzieprijs Nederlandse Identiteit onthuld.

Zaterdag 17 april, begraafplaats Westduin, Ockenburghstraat 27, vanaf 14 uur. Zie: www.altvoorde.nl