Kerk in Den Haag

Missie in Mexico: Cultuur behouden met biologische mango’s

Door Wim Gijsbers
Gepubliceerd mei 2011, jaargang 14, nr. 136

achtergrond De Voorburgse socioloog Wim Gijsbers werkt in de missie, in Mexico. Voor Kerk in Den Haag beschrijft hij wat hij doet. Hij hoopt op bijval.

Dagelijks trekken honderden Midden-Amerikaanse jongeren over de hoofdweg die heel Latijns-Amerika doorkruist. Het is een eenrichtingsverkeer, op weg naar de VS, meer dan drieduizend kilometer verderop. Iedereen weet dat hun leven onderweg risico loopt. In december werden vijftig jongeren ontvoerd, op dertig kilometer van Zanatepec. Voor vrouwen is het risico des te groter, omdat politieagenten misbruik maken van hun macht. Regelmatig komen ze de kerk van Zanatepec binnengevlucht, want daar zijn ze veilig.

Boerencentrum
Zanatepec zelf is een rustig dorpje. Ruim vijftien jaar geleden is Cecaci daar opgericht. Dit eenvoudige maar mooie boerencentrum is door buurtbewoners en leden van een christelijke basisgroep gebouwd, met hulp vanuit Westervoort en het Centraal Missie Commissariaat. Het is altijd een centrum van vrijwilligers gebleven, bedoeld om jongeren een alternatief te bieden, opdat ze niet migreren naar de VS.
Cecaci is voortgekomen uit het pastorale werk van het bisdom Tehuantepec, gelegen in de zuidelijke staat Oaxaca, een kleurrijke staat, met zestien verschillende indiaanse volken en de grootste biodiversiteit van Mexico. Maar de inwoners behoren ook tot de armste van het land. De regeringen tonen weinig belangstelling voor de eeuwenoude culturen, die eens tot de ontwikkeldste ter wereld behoorden.

Grote Droom
De meerderheid van de bevolking woont in Mexico-stad – op 750 kilometer afstand – en in de VS, waar ze haar cultuur beter bewaart dan thuis. De migranten weten wat ze missen, maar de achterblijvers zien alleen de goede kant van de Grote Droom. De American Way of Life dringt op en holt de eigen culturen uit.
Zelfs de landbouw is gericht op de VS. In en rond Zanatepec worden veel mango’s, watermeloenen en papaya geproduceerd voor de export, met veel kunstmest en pesticiden. In de oogsttijd is er werk. Daarbuiten niet. Veel boeren hebben geen of weinig grond, en zijn al blij als ze ergens een dag kunnen werken voor zes euro. Dat is Mexico, een rijk land met veel armoede.

Cecaci houdt de bevolking een spiegel voor. In de tientallen christelijke basisgroepen die er in de jaren tachtig opkwamen in Zanatepec hebben de mannen en vrouwen hun onderlinge solidariteit getoond en gezocht naar alternatieven die hun eigen cultuur respecteren. Dat proberen ze met jongeren te delen. Er is een gezondheidscentrum. Daarnaast zijn er een boomgaard met biologische mango’s, een keuken om mango om te zetten in jam, een akker voor biologische landbouw om jong en oud te leren gezond te produceren en sinds twee jaar is er een eigen dorpsradio waarop mensen hun eigen verhalen kunnen vertellen. Want in deze tijden van crises beseffen ze eens te meer dat ze op hun eigen krachten moeten vertrouwen.

Wim Gijsbers zoekt contact in Den Haag
In 1989 vertrok Wim Gijsbers naar Mexico, uitgezonden door het Centrale Missie Commissariaat (nu: Mensen met een Missie, MM) van de rooms-katholieke kerk, en trouwde met de Mexicaanse antropologe Virginia Alejandre. Sinds 2001 is hij adviseur van Cecaci. Hij schreef tien boeken over sociale en milieuthema’s.
Hij hoopt dat (kerkelijke) groepen in Den Haag net als hij getroffen worden door de initiatieven die in ‘zijn’ boerencentrum opbloeien. Belangstellenden kunnen contact met hem opnemen via Kerk in Den Haag.