Archief
Jaargang:

Moeder en dochter

Door Trinette Verhoeven
Gepubliceerd maart 2011, jaargang 14, nr. 134

Bijbels qrs De bijbel staat vol woorden. Gedurende de geschiedenis heeft de mens, de kerk, die woorden een eigen leven ingeblazen. En er woorden aan toegevoegd, die bij nader inzien helemaal niet in de bijbel staan.

Soms staan er woorden en beelden in de bijbel die aan revisie toe zijn, zoals ´God de Vader´ en al die andere mannelijke beelden die in het Oude en Nieuwe Testament te vinden zijn.
Toevoegen is niet altijd verkeerd. Ik herinner me nog als de dag van gisteren dat ik als tiener in de kerk zat bij een dominee die zei dat godinnen of beelden als van God de Moeder uit den boze zouden zijn, omdat zij ons zouden terugbrengen naar de natuurgodsdiensten.
Israël zou zich aan de natuurgodsdiensten ontworsteld hebben en zich daarom ver gehouden hebben van vrouwelijke beelden. Wij deden er goed aan ons aan Israël te conformeren.
Nu is het de vraag of hij gelijk had en of Israël zich zo ontworstelde aan de natuurgodsdiensten. Of het de Vader was tegenover de Moeder. Er zijn met name oudtestamentici die beweren dat de bijbel gewoon in een mannenmaatschappij is geschreven en dat wij daarom opgescheept zitten met een ruime variëteit aan mannelijke beelden voor God.

Maar is God dan een man? Ik wil ze de kost niet geven, het aantal mensen die mij met droge ogen hebben verteld dat God inderdaad een man is. En als ik Mary Daly citeer die in 1973 al schreef dat als God mannelijk is, het mannelijke God wordt, dan halen zij hun schouders op. Het beeld van God de Vader was zo sterk, dat God een man werd.
Nu zijn er tegenwoordig andere beelden in omloop: de Eeuwige, de Ongeziene, de Bron. Maar het akelige van al die beelden is dat je er geen relatie mee kunt hebben. De eeuwige is nog enigszins aanspreekbaar. Maar wie spreekt er tegen een bron?

Nee, het beeld van de vader was zo gek nog niet. Maar wat doen we er nu mee? Ik kan niet ontkennen dat de taal van de bijbel een krachtige taal is die mensen op weg heeft gezet. Ik ben niet voor niets een vroom meisje geworden. De bijbelverhalen geven mijn leven richting en vorm. Ik ben dagelijks in de weer om de verhalen door te geven, omdat ik geloof dat ze ook het leven van anderen kunnen verrijken.
Maar ik kan de verhalen niet letterlijk doorgeven. Ik moet ook Israëls gevangenschap in de eigen cultuur kunnen zien om misschien daarna opnieuw te spreken over de Vader (het allerliefst zeg ik nog Vader en Moeder), omdat ik wel weet dat Israël met God kon spreken. En dat raak ik niet graag kwijt.

Als kerk staan we voor de ongelooflijk moeilijke taak Israëls taal te leren spreken en door te geven. Hopelijk kunnen ook moderne mensen dan met die taal leven en er hun eigen relatie met God op bouwen, zodat niet alleen vaders en zonen zich aangesproken weten maar ook moeders en dochters.

Margreet Klokke, predikant van de Kloosterkerk, en Trinette Verhoeven, predikant van de Lutherse Kerk, schreven om beurten een aflevering van deze theologische rubriek. Dit was de laatste aflevering van Trinette Verhoeven. Zij geeft het stokje over aan Dolf Tielkemeijer.

| |