Archief
Jaargang:

Dolf Tielkemeijer:

‘Paulus kon het zingen niet laten’

Gepubliceerd januari 2009, jaargang 12, nr. 112

Interview Brieven van de apostel Paulus moet je niet lezen als strenge dogmatische geschriften, maar als liederen. Sinds hij de muzikale kant van Paulus ontdekte, leest Dolf Tielkemeijer, predikant van de Thomaskerk, met andere ogen.

Hoezo, de zingende Paulus?

‘Internationaal onderzoek heeft opgeleverd dat Paulus vaak liturgische lofzangen en zegenbedes naar het voorbeeld van de joodse traditie citeert. Neem de brief aan de Efeziërs: het begin is een hymne die je zó kunt zingen, bij wijze van spreken als beurtzang in de tempel.

Vergeet niet dat ook in de vroeg-christelijke gemeenten gezongen werd. Het is aannemelijk – we weten het niet zeker – dat Paulus bewust voor de vorm van het lied heeft gekozen. Hij kon in die eerste gemeenten het zingen zogezegd niet laten.’

 Welke conclusie trekt u daaruit?

‘Paulus is altijd in de eerste plaats als dogmaticus gezien. We kunnen ons nu afvragen: kun je zijn brieven ook anders lezen, bijvoorbeeld als lofzangen? Die vraag kun je overigens bij meer dan één plaats in de bijbel stellen. Moet je het scheppingsverhaal als notulen van de eerste zeven dagen van de aarde lezen, of als lied, een lofzang op Gods schepping?’

Heeft u uw beeld van Paulus in de loop der jaren bijgesteld?

‘Beslist. Als je begint Paulus met een rationele bril te lezen, zit je meteen verkeerd. Paulus is voor mij iemand die zingt tot God. Daarmee geeft hij een richting aan. Hij houdt niet zozeer een intellectueel betoog waarin hij iets wil bewijzen, maar hij richt zich op de praktijk van de gemeenten die hij heeft bezocht. Hij bezingt hun saamhorigheid, hun eenheid. Hij kan trouwens ook uitschieten, woedend worden. Zijn lofzangen hebben ook sociale consequenties.’

 Is Paulus daarmee toegankelijker geworden?

‘Niet alleen. De radicaliteit waartoe hij oproept, dreigt steeds weer in compromissen te verzanden. Dat is het grootste gevaar dat de kerk al sinds Paulus bedreigt. Het evangelie is voor hem een radicale kracht, hij schrijft daar prachtige stukken over, maar de vraag is steeds wat daar in de praktijk van terecht komt.’

 Laat u, als u het over Paulus heeft, ook muziek horen?

‘Ja, van Händel, Schütz en Purcell.’

‘De muzikale Paulus’. Lezing door ds. Dolf Tielkemeijer.

Vrijdag 9 januari, 10.00 uur, Bethelkerk;

Dinsdag 10 februari, 20.00 uur, Bosbeskapel;

Dinsdag 10 maart, 20.00 uur, Abdijkerk.

 

 

| |