Kerk in Den Haag

Stuk Jeroen Bosch 26 september in Danstheater: muziek en theater over woede, trots en wellust

Gepubliceerd september 2009, jaargang 13, nr. 118

Agenda Wel eens van de Zeven Zonden van Jeroen Bosch gehoord? Ooit bedoeld om middeleeuwers in het gareel te houden. Nu grondstof voor theater.

Jeroen Bosch is een schilder die nog altijd raadsels oproept. Hij had een onbegrensde fantasie en leefde zich op de grens tussen Middeleeuwen en Nieuwe Tijd uit in bizarre, humoristische en waarschuwende taferelen. Van sommige voorstellingen is de betekenis nog steeds niet exact bekend.

Een van zijn bekende werken heet de Zeven Hoofdzonden. Het is een cirkelvormig doek, dat in Madrid hangt. In ’s-Hertogenbosch is een redelijke kopie te zien. Op dit schilderij worden de ‘hoofdzonden’ uitgebeeld, zoals die de middeleeuwse mens met de paplepel werd ingegoten.

De zeven zijn: woede, afgunst, gierigheid, onmatigheid, luiheid, wellust, trots. In het midden bevindt zich een Jezusfiguur in een stralenkrans. Doel en herkomst van het werk zijn niet bekend. Sommigen denken aan een plafondversiering, anderen aan een tafelblad. Ook wordt gespeculeerd, dat een leerling van Bosch het heeft geschilderd. Opvallend is dat Bosch zijn waarschuwingen ook aan de hogere standen richt. Hun wordt in alle taferelen een spiegel voorgehouden.

Gerrit Komrij

In het Lucent Danstheater wordt deze maand een muziektheatervoorsteling aan Bosch’ werk gewijd. Het is een stuk van het twaalfkoppige ensemble Camera Trajectina, met extra blazers en dansers, onder leiding van Jos Groenier. De muzikanten spelen op kopieën van instrumenten uit het schilderij.

De teksten bestaan uit proza- en liedteksten uit de tijd van Jeroen Bosch, die met de hoofdzonden te maken hebben. Ze worden voor een deel in het Middelnederlands gezongen en gesproken. Er zijn ook teksten van de dichter Gerrit Komrij bij. Hij loopt als een verteller door de scènes heen.

Zaterdag 26 september, 20.15 uur. Lucent Danstheater.