Archief
Jaargang:

Route langs historische panden

Wandelen langs oude en nieuwe armenzorg

Door Marieke van der Giessen-van Velzen
Gepubliceerd mei 2011, jaargang 14, nr. 136

achtergrond In de Haagse binnenstad is een historische Armenzorgwandeling uitgezet. Maar de route gaat ook langs hedendaagse diaconale plekken.

Goederen in het Haagse Pandhuis aan de Lange Lombardstraat.

Foto Rogier Chang

Goederen in het Haagse Pandhuis aan de Lange Lombardstraat.

De dag is nog vers als ik aankom op de plek van de voormalige bakkerij van de hervormde diaconie aan de rand van de Schilderswijk, waar nu de Lukaskerk staat. Hier start de historische Armenzorgwandeling.
Willem van der Meiden van Stek gidst vandaag. Hij zette samen met Marian Hoek van Dijke twintig plaatsen en gebouwen uit de Haagse armenzorg op de kaart en dook de interessante details erbij op. Het ‘blokje om’ lukt in een uur, maar er is zoveel te vertellen dat het tochtje al gauw een onderhoudend uurtje langer duurt.

Bakkerij
We beginnen bij de hofjes aan het Om en Bij, naast de Haagse diaconale bakkerij die als laatste van Nederland in 1961 de deuren sloot.
‘Kwartiervrouwen’ deden eenmaal per week de ronde en brachten de ‘huiszittende armen’ het niet al te luxe roggebrood. In dit voormalige hervormde hoekje wordt ook nu nog volop diaconaal wijkwerk verricht. Ook heeft de Voedselbank er een uitgiftepunt: iedere week gaan vele dozen boodschappen over de toonbank.
‘Bedeeld’ werd je vroeger overigens niet zomaar: op zondags werd je in de (inmiddels afgebroken) Bethlehemskerk – de armenkerk van Den Haag – aan de Breedstraat verwacht. 

Oudemannenhuis
Op de Zuidwal staan we voor een langgerekt pand waarin de legendarische stadspredikant Van Koetsveld in 1858 de eerste ‘idiotenschool’ begon. Enkele straten verder – in de Lange Lombardstraat – floreert de vroegere ‘lommerd’, waar de Gemeente Den Haag nog altijd contant geld tegen onderpand leent. Langs de Armenschool lopen we (Westeinde 68A), voorbij het Stadsklooster en de Vincentiusvereniging. Dan via het Burgerweeshuis, dat vanaf 1579 in het Amicitiagebouw (ook aan het Westeinde) was gevestigd, naar het Oudemannenhuis in de Oude Molstraat, waar verarmde mannen zich in een dagritme moesten wurmen.
Bij de Nieuwe Kerk stuiten we op de plek waar zich in de zestiende en zeventiende eeuw de wijk ‘Padmoes’ bevond, een van de armste buurtjes van het dorp Die Haghe. Naderhand ontstond in deze omgeving de dichtbevolkte Joodse buurt.
In de Wagenstraat treffen we hedendaagse armenzorg aan: het Leger des Heils vangt er daklozen op en ontfermt zich zo nodig over de raamprostituees om de hoek.

Dat we ‘de armen altijd bij ons hebben’, zoals in de bijbel staat, brengt deze wandeling gevarieerd in beeld. De route beslaat het oude centrum van Den Haag, goedbeschouwd een paar vierkante kilometer. De grauwe kleur van armoe krijgt op deze manier een zorgzaam randje. We eindigen bij het begin, op de plek waar de oude Lukaskerk stond en waar nu een recente woonvoorziening van Parnassia voor dak- en thuislozen staat.
De geschiedenis van de Haagse bedeling is nog springlevend.

De route met uitgebreide historische toelichting is op te halen van www.diaconiedenhaag.nl. Liever gegidst worden? Tel. 318 16 16.

 

| |