Wim Schuwirth over het kerstverhaal: ‘Misschien waren er wel twee Jezuskinderen’ (22 dec.)
Door Margot C. Berends
Gepubliceerd december 2011, jaargang 15, nr. 141
Interview We vieren weer de geboorte van het kerstkind. Kind of kinderen? Volgens sommigen lopen de geboorteverhalen in de evangeliën zo sterk uiteen, dat er wellicht sprake is van twee Jezuskinderen.
Foto Rogier Chang
Wim Schuwirth: ‘Ik voel me antroposoof én gelovige.’
Theoloog en filosoof Wim Schuwirth houdt deze maand een lezing over het kerstverhaal. In de aankondiging van zijn voordracht staat: ‘In het kerstverhaal in Lucas 2 is een en ander historisch onjuist. En hoe zit het met de verschillen tussen de geboorteverhalen van Lucas en Matteüs? Wat is er van beide verhalen waar? Is dit belangrijk?’
Wat is er historisch onjuist in de geboorteverhalen?
‘Er is destijds wel een soort volkstelling gehouden, maar dat was in het jaar 6 na Christus. Herodes was toen al jaren dood. Die registratie vond plaats in Judea, Samaria en Idumea, maar niet in Galilea. Niet degenen die geregistreerd moesten gingen op reis, maar de ambtenaren, vooral om op te tekenen welk land bij welke eigenaars hoorde, met het oog op te heffen belastingen.’
Kunt u een paar verschillen noemen tussen Lucas en Matteüs?
‘Vanaf David tot Jozef verschillen de geslachtslijsten. Matteüs zegt dat de magiërs uit het Oosten naar het huis gaan, waarin de jonggeborene zich bevindt; bij Lucas wordt het kind geboren in een voederbak - die in een stal zal hebben gestaan.
Lucas vertelt dat Maria en Jozef in Nazareth woonden, Matteüs dat Jozef zich met vrouw en kind in Nazareth vestigde.
Matteüs spreekt van een vlucht naar Egypte, terwijl bij Lucas het kind na veertig dagen, volgens de joodse wet, werd voorgesteld in de tempel te Jeruzalem. Misschien gaat het om twee verschillende kinderen.’
Twee verschillende kinderen?
‘Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie, opperde dat er twee Jezuskinderen geweest zijn. In antroposofische kringen en ook door de theoloog Hans Stolp is daarop voortgeborduurd. Ook op schilderijen – bijvoorbeeld van Leonardo da Vinci – staan twee kinderen afgebeeld. Het idee is dat het ene kind is gestorven en dat zijn geest in het andere voortleefde. Alleen zo kon Christus op aarde komen.’
Welk verhaal is waar?
‘Voor mij zijn beide waar.’
Is dat belangrijk?
‘Ja en nee. Ik vind de inzichten van Rudolf Steiner over die twee kinderen zeer verhelderend en voel me aangesproken door de antroposofie. Als ik echter in de kerstnachtdienst zit en het bijbelverhaal hoor, zit ik daar vooral als gelovige. Ik denk dan echt niet: hé, er wordt alleen uit Lucas gelezen. Ik laat tot me komen wat er in die dienst gebeurt. Al die wetenswaardigheden nemen in mijn leven wel een belangrijke plaats in, maar het existentiële is een diepere, meer wezenlijke laag.’
Inzichten van Rudolf Steiner
Wim Schuwirth spreekt donderdag 22 december, 20.15 uur, in het Antroposofisch Studiecentrum, Riouwstraat 1. Toegang € 10,-
Hij publiceerde Eerst zien, christelijk geloof en inzichten van Rudolf Steiner (Kampen, 1999). De tweede, herziene druk is nog verkrijgbaar bij 'de Haagse Boekerij', Frederikstraat, en via de auteur.
Sociale media
Follow @KerkDenHaag