Waar een kleine erwt groot in kan zijn

Eind oktober, begin november: een mooi moment om even stil te staan bij wat er in het afgelopen seizoen gerijpt is, geplukt en geoogst. Sinds de Middeleeuwen doen de kerken dat door speciale ‘oogstdiensten’ en ‘dankdagen voor het gewas’.
Met de inkrimping van de agrarische sector en de groei van de industrialisatie, is deze aandacht uitgebreid tot een dankdag voor gewas en arbeid. In maart, vóórdat alles – hopelijk – weer gaat groeien en bloeien, is er traditioneel een biddag voor gewas en arbeid.
Dit jaar valt de dankdag op woensdag 2 november. Lange tijd was het gewoonte, vooral in protestantse streken, om aan deze dankbaarheid een speciale avondkerkdienst te wijden. Tegenwoordig gebeurt dat steeds minder.
Kerk in Den Haag wil graag even stilstaan bij de oogst van afgelopen jaar, door met een fraaie ets een hommage te brengen aan de kleinste groente die er bestaat: de erwt. De Haagse kunstenaar Els Maasson maakte de afbeelding van dit bescheiden gewas.

Een bizarre gedachte is dat een deel van het met zoveel zorg geoogste groente en fruit weer in vuilnisbakken belandt. Thuis gooien we restjes eten of te lang bewaard voedsel weg. In restaurants verdwijnt wat nog op een bord is achtergebleven in de container. Cateringbedrijven zijn verplicht niet verkochte broodjes te beschouwen als ‘keukenafval’. In de Kiosk op de NS-stations geldt de regel dat iedere twee uur nieuwe ham-kaascroissants de “oude” moeten vervangen.
In voedselland noemen ze dit ‘voedselverspilling’. Aan de ene kant heeft de branche te maken met regelgeving, die moet voorkomen dat de volksgezondheid in gevaar komt door bedorven etenswaren. Aan de andere kant is te zien hoe de laatste jaren een bewustwording op gang is gekomen om die verspilling tot een minimum te beperken.
Zo wordt er in restaurants betoogd dat de doggy-bag ook in Nederland een gewoon verschijnsel moet worden. De verkoper bij de Kiosk op Hollands Spoor meldt dat hij zo economisch mogelijk afbakt: in de spits wat meer, op stille uren wat minder. Een woordvoerster van de Nederlandse Vereniging Cateringorganisaties (Neveca) zegt dat er tot in Wageningen onderzoek wordt gedaan naar houdbaarheid en verantwoord hergebruik van voedsel. En dat er gezocht wordt naar openingen in de regelgeving, bijvoorbeeld door cateringpersoneel erop te wijzen dat ‘ten minste houdbaar tot’ in feite betekent ‘tot en met’. Dat scheelt weer een dag.

Al met al hoopvolle ontwikkelingen. Intussen leven we wel in een rare wereld. De voedselbank krijgt steeds minder aanvoer van nog bruikbare spullen. Het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft, stijgt. En – hoe je het ook wendt of keert – je kunt in Nederland nog steeds royaal uit de vuilnisbakken eten.
Kijk toch eens hoe mooi zo’n erwtje is. Maar hoeveel belanden er niet bij het vuil? Hoe klein ook, samen vormen ze voor alsnog een enorme afvalberg. Helaas.

Leesplank van de schepping
Els Maasson beeldt planten en vooral dieren af, meestal voorzien van een tekst of een titel. Ze wordt daarom ook wel een ‘administrateur van de ark van Noach’ genoemd. Op haar website (www.elsmaasson.nl) staat: ‘In een groots project stelt ze een leesplank samen van alle dieren van de schepping.’ Adres van haar atelier: Prinsegracht 16.

Deel dit artikel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *