Waarom is ‘verhalen vertellen’ populair?

Storytelling is trendy, zeggen twee Haagse verhalenvertellers. Waarvoor zoeken organisaties ‘moderne boodschappers’? ‘Er is te weinig ruimte voor het mogen niet-weten. Verhalen relativeren de waarheid en verbinden.’ 

‘WRAAAUW!’ De gasten in de koffiebar van het studentenhotel aan de Hoefkade kijken verbaasd op als Caja van der Poel een leeuw nadoet. ‘Het vertellen van verhalen zit in iedere cultuur’, vertelt Michael Driebeek van der Ven, die naast haar zit. ‘Dat begon al bij de holbewoners, die elkaar met een verhaal waarschuwden als er een leeuw in de buurt was.’ Hij illustreert het meteen even.

Een gesprek met de twee verhalenvertellers is alsof je zelf in een verhaal bent beland. Beeldend en expressief spreken ze over hun werk. Ze leerden elkaar kennen bij de acteeropleiding van de Haagse Acteerstudio en vormden na hun afstuderen het verhalenvertelduo Michael&Caja. Nu, meer dan vijftien jaar later, trekken ze er nog altijd samen op uit, naast het werk dat ze voor zichzelf hebben opgebouwd. Zo vertelt Van der Poel kinderverhalen, onder meer in het Kinderboekenmuseum. Driebeek van der Ven is oprichter van het Dutch International Storytelling Centre, waarmee hij verhalenavonden en cursussen organiseert.

Storytelling
Er was een tijd waarin volwassenen het verleerd waren elkaar verhalen te vertellen. ‘Verhalenvertellers kwamen de afgelopen honderdvijftig jaar in de kinderhoek terecht’, zegt Driebeek van der Ven. ‘En dat terwijl verhalen van oorsprong een middel zijn om een gemeenschap, jong en oud, samen te brengen en ervaringen uit te wisselen.’

Inmiddels zijn verhalenvertellers terug van weggeweest. Storytelling, wordt de moderne variant ook wel genoemd. Organisaties huren ‘storytellers’ in om een boodschap over te brengen. En ook op scholen, in theaters, musea en cafés worden weer verhalen verteld. ‘Een verhaal kan je meenemen naar verschillende lagen in jezelf. Een verhaal is meer dan alleen informatie overdragen, het is gevoel, ervaring en beleving.’

Het duo werkt bijvoorbeeld voor een overheidsorganisatie, waar ze het thema integriteit onder de aandacht brengen. Van der Poel: ‘De organisatie kan een brief opstellen, maar vaak is dat niet genoeg om een onderwerp door te laten dringen. Wij komen langs en vertellen aan de bureaus een kort verhaal waar integriteit een rol in speelt. Dan dringt zo’n thema beter door in je systeem.’

Diepgang
De twee vertellers vinden elkaar in hun zoektocht naar spiritualiteit en diepgang. Driebeek van der Ven is rooms-katholiek en kerkelijk, Van der Poel zoekt het goddelijke in mensen zelf, maar ook in de woestijn. Ze vertelt dat ze opgroeide in Abu Dhabi. ‘We gingen iedere vakantie kamperen in de Liwa-woestijn. Dat is mijn beeld van het goddelijke. Die oneindigheid en de zachtheid van het zand, en tegelijkertijd die polariteit: de woestijn als brandpunt, maar een mens zou er sterven zonder bescherming. Alles heeft zoveel verschillende kanten.’

Als je je inleeft in een verhaal ga je openstaan voor nieuwe dimensies en nieuwe waarheden’, beaamt Driebeek van der Ven. ‘Dé waarheid bestaat niet, en niets laat dat beter zien dan een verhaal.’ Het mogen niet-weten, daar is volgens hem veel te weinig ruimte voor. ‘We moeten altijd precies weten waar we staan, hoor je bij kamp A of kamp B? Je moet altijd partij kiezen, je mening geven. Terwijl het heel gezond is om iets niet te weten en eerst te luisteren.’

Als je goed luistert naar jezelf, dan komt er misschien wel een verhaal naar boven, zeggen de twee verhalenvertellers. Voor Van der Poel is stilte daarom belangrijk. ‘Als ik stilte vind, ga ik open, en dan lukt het me om iets te ontvangen.’ Driebeek van der Ven: ‘Luister maar eens, de stilte fluistert. Je moet er tijd voor nemen, om te horen wat er gefluisterd wordt. Dan komen de verhalen naar je toe.’

Info: michaelandcaja.com

Deel dit artikel