‘Ik denk dat Jezus fel was, hij maakte ook fouten’

Affichebeeld (Isabella Chapel).

De eerste voorstelling van regisseur Arie de Mol bij Toneelgroep De Appel is een theatermarathon over de volgers van Jezus. Zie de mens gaat over mensen op zoek naar houvast en zingeving.

De vissersbroers Simon en Andreas belanden net in een felle discussie. Ze staan in de rij om gedoopt te worden door Johannes de Doper, en die rij is zó lang, dat ze nog dagen moeten wachten. Simon wil blijven, Andreas niet. Ineens kijkt Simon op naar regisseur Arie de Mol. ‘Wat zeg ik nu ook alweer?’

‘Twintig jaar geleden
had dit niet gekund’

Negen acteurs van Toneelgroep De Appel zitten in een klein kringetje op stoelen en krukken teksten te repeteren. Hun gedaanten vallen haast weg in de enorme repetitieruimte van de Appelloods aan de Laan van Poot. Het is er donker, stellages van tribunes geven schaduwen op de wanden, theaterverlichting staat gericht op het groepje spelers. Als iemand z’n tekst even kwijt is, geeft De Mol een aanwijzing.

Stille tochten
De Mol volgde begin dit jaar Aus Greidanus op als artistiek leider van De Appel. Zijn eerste voorstelling in Den Haag – hij was hiervoor artistiek leider bij Toneelgroep Maastricht – is deze theatermarathon over Jezus en zijn volgelingen, Zie de mens. Als de repetitie is afgelopen, vertelt hij erover, uitkijkend op de lege stoelen waar de acteurs net zaten.
De voorstelling komt voort uit zijn eigen verbazing, zegt De Mol. Nederland is ontkerkelijkt, de rol van de kerk is totaal anders dan in zijn jeugd. ‘Maar ik proef nog overal behoefte aan spiritualiteit. Terwijl we onze religie net hebben weggegooid.’ Hij noemt het aansteken van kaarsjes, het organiseren van stille tochten, het succes van The Passion. De Mol gooit zijn armen in de lucht en roept: ‘Wat willen we nou?’

Bovenmenselijke dingen
Zie de mens is nadrukkelijk geen interpretatie of vertelling van het leven van Jezus, zegt De Mol. Het draait om de mensen die hem zijn gaan volgen, zoals Simon en Andreas die zijn apostelen werden, en waarom ze dat deden. ‘Ik vind die vraag, waarom mensen Jezus gingen volgen, samenvallen met de behoefte aan spiritualiteit van tegenwoordig’, merkt De Mol op. ‘Ik wil het hebben over de behoefte aan een richtinggevend ding in je leven, waar je alles op kunt enten.’
Naast de apostelen zijn er andere bijbelse bekenden, zoals Maria – de moeder van Jezus, Maria Magdalena, Kajafas de hogepriester, Bartholomeüs en Johannes de Doper. Allemaal ‘zoekers’, zoals De Mol ze omschrijft. ‘Ze hebben twijfels, momenten van afhaken of het hervinden van geloof.’
Eerst wilde De Mol Jezus zelf niet zoveel in het stuk laten voorkomen, maar daar kon hij niet omheen. ‘Hij is uiteindelijk toch degene die alles in gang zet.’ De Mol probeert Jezus in de voorstelling ‘gewoon een mens te laten zijn, die bovenmenselijke dingen heeft bedacht om de wereld beter te maken.’ Hij heeft weinig op met het beeld dat volgens hem vaak van Jezus wordt geschetst. ‘Het beeld van de weeë sok, met de hangende wangen, de treurige mond. De geslagen man, die de wijsheid in pacht heeft. Ik denk juist dat hij fel was, menselijk, hij maakte ook fouten.’

Hilariteit
De Mol groeide op in Katwijk in een kerkgaand gezin, maar raakte al snel ver van kerk en geloof verwijderd. Met de kerk als instituut heeft hij nog altijd helemaal niets. Maar nu hij ouder wordt, ‘komen die dingetjes van het geloof op een andere manier terug in mijn leven. Ik vraag me dagelijks af: “hoe leef ik eigenlijk?”’
In de theaterwereld leidde het wel tot hilariteit, als De Mol vertelde dat hij aan een voorstelling over Jezus werkt. Maar hij is ervan overtuigd dat het thema in deze tijd past. ‘Twintig jaar geleden had dit niet gekund. Het heeft te maken met waar de wereld op dit moment in zit. We lopen ons vast in het materialisme. We hebben reflectie nodig, waar gaan we heen?’
Hij hoopt met zijn voorstelling mensen daarover aan het denken te zetten. Maar hij waarschuwt ook voor verwachtingspatronen. ‘Mensen die denken: “Hè get, iets over Jezus”, zullen iets gaan missen. En anderen die een prachtige vertolking van het leven van Jezus verwachten, zullen iets anders krijgen dan ze denken.’ Spottend zal de voorstelling niet zijn, benadrukt hij. ‘Ik heb niks met spot. Ik heb die behoefte niet.’

Maakte De Mol de voorstelling ook een beetje speciaal voor gelovigen, of juist voor atheïsten? ‘Nee hoor’, zegt hij. ‘Voor iedereen die gevoelig is voor het lot van de wereld.’
Om daar lachend aan toe te voegen: ‘Ik houd van grote thema’s.’

Lezerskorting
Bij vertoning van deze bon krijgt u € 5 korting op woensdag- en vrijdagvoorstellingen van Zie de mens. Kaarten zijn te bestellen bij de Appelkassa en via (070) 350 2200 onder vermelding van ‘Kerk in Den Haag’. De aanbieding is niet geldig in combinatie met andere kortingen en op al gekochte kaarten. T/m 30 mei. Kaarten € 75, Ooievaarspas €50. Appeltheater, Duinstraat 6.

Deel dit artikel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *