Jan Goossensen kijkt terug op hoofdredacteurschap

Jan Goossensen heeft afscheid genomen als hoofdredacteur van Kerk in Den Haag. Hij is nog steeds enthousiast: ‘Wij brengen een beeld van de kerk naar buiten dat haaks staat op alle vooroordelen die nog steeds de ronde doen.’

‘Een afscheidsinterview, is dat nou nodig? ’t Is natuurlijk gekkigheid, maar ik zou het ook zelf kunnen schrijven’, zegt Jan als ik mij met pen en papier meld. Maar ik laat mij de kans niet ontgaan eens door te praten met de man, die ik leerde kennen tussen de columns van Jan Buskes en Nico ter Linden (‘Lieve landgenoten’) in het tijdschrift Hervormd Nederland, later HN Magazine. Een progressief christelijk opinieweekblad dat vijftien jaar geleden opging in Volzin.

‘Dat is interessant’
Wie op een woensdagmiddag bij de redactievergadering van Kerk in Den Haag aanschuift, kan het niet ontgaan dat Jan Goossensen wel een heel bijzondere hoofdredacteur is. Er worden ideeën geopperd, discussies vlammen op en Jan wacht rustig af. ‘Dat is interessant’, zegt hij plotseling. ‘Vertel daar iets meer over.’ En voor je het weet ga je met een schrijfopdracht naar huis.
Jan heeft alle kanten van het journalistieke vak verkend. Van provinciale nieuwsgaarder in Doetinchem en Noord-Holland tot redacteur en columnist bij Hervormd Nederland. Dat waren nog eens tijden, toen de Hervormde Kerk een eigen persbureau en opinieblad had. Jan is er in 1975 speciaal voor in Den Haag komen wonen. Maar een ‘Hagenaar’ is hij niet geworden. Hij is een nuchtere Sallander uit Dalfsen gebleven, die het opgewonden randstedelijk gebeuren gadeslaat en verslaat.
Bij ons ‘prachtblad’ moeten onderwerpen altijd wel iets met Den Haag te maken hebben. Voor vrome praatjes en geheimtaal is hij allergisch. Toch is hij met hart en ziel betrokken bij de kerk. Toen hij zeventien was begeleidde hij de gemeentezang in Dalfsen al op het orgel. En sinds tien jaar is hij de spin in het web van de Maranathakerk. Rond 1980 was hij ook nog activist voor homoacceptatie in de landelijke Hervormde Kerk.

Frustratiegeneratie
Kerk, geloof en journalistiek – dat levert een spanningsvolle relatie op. Kerken klagen vaak dat media geen interesse hebben voor religieuze kost. Maar ja, het is altijd weer de vraag of kerken ook nieuws te melden hebben. Nou, dat hebben ze volgens hem zeker.
Jan Goossensen, sinds 1989 aan het roer bij eerst Hervormd Den Haag en later Kerk in Den Haag (KDH), ziet het blad als een onmisbaar, gespecialiseerd medium in het totale pakket van de Haagse nieuwsvoorziening. Bij een kopje thee in zijn gastvrije huiskamer zegt hij: ‘Je mag KDH zelfs in zekere zin een actieblad noemen. Wij brengen een beeld van de kerk naar buiten dat haaks staat op alle vooroordelen die nog steeds de ronde doen. Zo van: “De kerk is van het opgeheven vingertje en conservatief.” Heus, de frustratiegeneratie is niet uitgestorven. Daarom moeten we duidelijk blijven maken dat het in het christendom in essentie om een manier van denken en leven gaat; een combinatie van het goede, het ware en het schone. Daar is belangstelling voor, dat bleek ook uit ons lezersonderzoek van drie jaar geleden. Mensen lezen gemiddeld een half uur tot één uur in Kerk in Den Haag. En, verrassend én bemoedigend, niet-kerkelijke lezers waarderen het blad nog hoger dan kerkelijke lezers.’

Het gaat er volgens de scheidende hoofdredacteur, die ook nog kunsthistoricus is, om dat mensen ontdekken dat geloof en kerkgang in feite een spel vormen dat je samen speelt. En iedereen die de drempel van de kerk overschrijdt, hoort erbij. Een gebouw heeft soms al veel te bieden, qua architectuur en sfeer. Daar komt de onderlinge gemeenschap nog bij, het leren van elkaar. En het ruimte geven aan kunst en cultuur; onmisbare bouwstenen voor een kerk die midden in de samenleving staat en het nadenken over het leven wil stimuleren.
Hij zegt: ‘Je kunt soms nieuwe rituelen bedenken die zelfs de kerkmuren overstijgen. Zo bedacht ik voor de Maranathakerk – gebouwd op het terrein van de Atlantikwall uit de Tweede Wereldoorlog – het idee om ieder jaar op 4 mei vanuit de kerk een wandeling naar het Haags oorlogsmonument bij het Vredespaleis te maken. Mooie symboliek toch? Het goede overwint het kwade.’

We zullen onze journalistieke midvoor gaan missen. Ik beschouw zijn inzet maar als antwoord op de vraag die de diaconie van Rijswijk jaren geleden stelde: ‘Wat gaat er van de kerk uit, als de kerk uit gaat?’ Daar valt nog menige editie van KDH mee te vullen. Een blad dat gelukkig, behalve op internet, ook in ieder Haags bibliotheekfiliaal te vinden is.

Tekst: Rob van Essen
Op de foto: Vergadering van de redactie.

Deel dit artikel