Pastor Plony de Jong verlaat het Aandachtscentrum

Na tien jaar gaat Plony de Jong met pensioen als pastor-in-deeltijd bij het Aandachtscentrum. In een steeds jachtiger samenleving voorziet de bijzondere plek in hartje Den Haag al tientallen jaren in aandacht en rust. ‘Wij bieden bijbelse gastvrijheid.’

Hennie is naar de kapper geweest. Ze meldt het wanneer ze het Aandachtscentrum binnenkomt en plaats neemt aan de leestafel. Aan niemand in het bijzonder. En hoe koket ze haar nieuwe kapsel ook schikt, niemand lijkt acht op haar te slaan. Maar dat is buiten Plony de Jong (65) gerekend. Ze wisselt enkele woorden met de oudere dame en raakt haar even aan. Ze maakt Els, die haar bijna toeschreeuwt dat ze mooie schoenen aan heeft vandaag, en passant duidelijk dat ze dankbaar is voor het compliment. En ze luistert geduldig naar het relaas van Theo, die uitlegt waarom hij bij het knutseluurtje huisjes schildert en niet iets anders.

Geen draagkracht
Hennie, Els en Theo horen bij de pakweg vijfendertig mensen die dagelijks langskomen in de Schoolstraat om een praatje te maken, een stukje aan een puzzel te leggen of een knutselwerkje in elkaar te zetten. ‘Iedereen is hier welkom’, zegt pastor De Jong. ‘In de praktijk betekent het dat sociaal kwetsbare mensen hier komen. Ook mensen met hun leven wel op de rails, maar met een klein netwerk, vinden hier gezelligheid. De kern van wat we doen, is mensen persoonlijke aandacht geven.’
De Jong spreekt van ‘bijbelse gastvrijheid’. Daarbij zijn een paar begrippen heilig: ‘niks intakepasjes of bureaucratie’. Alleen voornamen. En ‘zeker geen vragen’. ‘Onvoorwaardelijke gastvrijheid, maar geen hulpverlening. Mensen mogen ons alles vertellen, maar er hoeft niks. Hier kunnen bezoekers op adem komen, in allerlei opzichten. Veel hebben geen geregeld leven en geen draagkracht om problemen op te vangen.’

Levensbelang
Na een studie theologie, een stage bij een stiltecentrum in Utrecht en pastoraal werk in Rotterdam hoorde Plony de Jong over het Oecumenisch Aandachtscentrum in Den Haag. Ze dacht: ‘Ja, dat is een geweldige plek, daar wil ik werken.’ Het centrum stamt uit 1983, toen de ontkerkelijking al in volle gang was en een onderzoek had uitgewezen dat de kerk op deze manier toch present kon zijn. ‘Het was toen nodig’, zegt ze. ‘En het is nu minstens zo hard nodig. Het is van levensbelang dat dit soort plekken er zijn. Het Aandachtscentrum is een soort tegenstem tegen de verzakelijking. Het economisch denken, het liberaal denken krijgt steeds meer de overhand. Dat je alles zelf maar moet uitzoeken. Andere dingen raken ondergesneeuwd, zoals oog voor de zwakken.’

Mini-maatschappij

De circa vijftig vrijwilligers hebben geen ander doel dan het zich belangeloos bekommeren om de bezoekers. ‘Hier vind je trouw en onvoorwaardelijkheid, om niet. Op andere plekken zijn die niet gratis verkrijgbaar.’ Voor De Jong is die belangeloosheid een belangrijk onderdeel van de christelijke traditie. ‘Ik ben daarin geworteld en geloof dat dat belangrijk is voor de samenleving. En voor het Aandachtscentrum, als een soort mini-maatschappij. Christelijke waarden worden niet uitgedrukt in woorden, maar door er te zíjn. Presentie. Barmhartigheid en solidariteit vormen op een vanzelfsprekende manier de basis van wat wij zijn. En deze christelijke waarden voelen mensen wel.’
Theo verwoordt het op zijn manier. ‘Als je thuis zit, zeggen de banken ook niks.’
De Jong, bedachtzaam: ‘Ik denk dat we allemaal kwetsbare mensen zijn.’

Matthijs Termeer
Foto van Matthijs Termeer: Plony de Jong (links) in gesprek met een bezoeker.

Donderdag 29 juni is er gelegenheid van Plony de Jong afscheid te nemen, tussen 11 en 14.30 uur. Oecumenisch Aandachtscentrum, Schoolstraat 18.

Deel dit artikel