Kerkentest: Liberaal Joodse Gemeente

Een nieuwkomer is in de sjoeldienst van de Liberaal Joodse gemeente (op de Prinsessegracht) geen buitenstaander.

Iets na half tien kom ik de zaterdagochtend voor Pinksteren de synagoge binnen. De sjoeldienst is al begonnen en ik zoek snel een plekje. Mijn bezwaarde gevoel omdat ik te laat ben – ik had geen regenpaktijd ingecalculeerd – verdwijnt snel. Het blijkt hier geen probleem te zijn om later binnen te komen en dan ook nog even handen te schudden en elkaar ‘sjabbat shalom’ te wensen. Ondertussen gaat de dienst gewoon door en wisselen gebeden, lofzangen, liederen en lezingen elkaar af. Het komt natuurlijk op me over, als een vrolijk geheel van godsdienstoefening en menselijke ontmoeting. Voor de lengte van de dienst – zo’n tweeënhalf uur – hoef ik ook niet bang te zijn: ‘Als je naar de wc moet mag je gerust gaan; het leven gaat altijd voor,’ aldus de vrouw die voor me zit.

Persoonlijke zegenwens
Na de gebeden – het Sjema en de Amida – begint de Thoradienst. Er gaat een grote kast open waaruit een boekrol wordt gehaald, die vervolgens door de ruimte wordt gedragen. Veel mensen raken de rol even aan met hun gebedenboek of met de punt van hun gebedsmantel. Dat laatste geldt overigens alleen voor de mannen, want de vrouwen dragen geen gebedsmantel. Ik kijk ernaar, maar ben plotseling ook even deelgenoot als mijn voorbuurvrouw met haar gebedenboek het mijne aanraakt. Ook legt ze af en toe uit wat er gebeurt. Wanneer een jongen van een jaar of twaalf naar voren wordt geroepen om een gedeelte te lezen, vertelt ze dat hij daarmee oefent voor zijn bar mitswa. Ook anderen worden geroepen om een gedeelte te lezen of een gebed uit te spreken. Daarna krijgen ze een persoonlijke zegenwens van rabbijn Marianne van Praag. De lezingen, liederen en de meeste gebeden zijn in het Hebreeuws, Een enkel gebed is in het Nederlands, evenals de toespraak van de rabbijn.

Na afloop staan er tafels vol lekkere dingen klaar – onder andere van een pasgetrouwd paar – en krijgt iedereen een glaasje wijn. Er wordt een zegen uitgesproken en we toosten op het leven: ‘Lechaim!’
Ik praat na met een vrouw die me vertelt dat haar joodse familie na de oorlog weinig meer met het jodendom deed. Zelf voelde ze zich er juist sterker mee verbonden en ze komt de laatste jaren ook steeds vaker naar de synagoge. ‘Het is veel meer dan alleen een godsdienst’, zegt ze. ‘Het gaat om de hele joodse cultuur en traditie; het is een manier van leven en van zijn.’

Irna van der Wekke

Deel dit artikel