Blade Runner 2049: vergoddelijking van technologie

De film Blade Runner 2049 draait sinds kort in de bioscopen. Een verhaal waarin technologie een zelfscheppend wezen wordt.

Het is 2049. De wereld is ineengestort. De Amerikaanse staat Californië is een vervreemdende dystopie. Duister, mistige steden, gigantische vrouwenbeelden vol hologrammen. Een plek waarvandaan de oorspronkelijke bewoners zijn gevlucht, namelijk naar buitenaardse kolonies. Dat is de setting van ‘Blade Runner 2049’, de opvolger van ‘Blade Runner 2019’ uit 1982.
Zij die op aarde zijn achtergebleven, leven in een naargeestige wereld met kunstmatig gecreëerde schepsels. De begaafde memory maker Ana Stelline heeft technische wezens geïmpregneerd met echte herinneringen. Ze heeft goede software, want er zijn verschillende versies van die kopiemensen. De wereld wordt gedomineerd door een bedrijf dat gespecialiseerd is in kunstmatige intelligentie, met de als Jezus – of God? – uitziende leider Nijad Wallace.

Herodes-figuur
De plot gaat over detective K. Hij is de blade runner. Onder een dode boom ontdekt K. een vrouw, Rachael, die daar begraven is nadat ze overleed bij de geboorte van haar kind. Ook de bijbelse Rachel, echtgenote van aartsvader Jacob, stierf na de bevalling. Het is een kunstmatig kind dat vernietigd moet worden, want het kind kan verstrekkende gevolgen hebben voor de menselijke replica’s (‘replicants’).
Een belangrijk thema van dit filmkunstig drama is voor mij de vergoddelijking van technologie. En de destructieve invloed daarvan op de werkelijkheid. Als technologie een zelfscheppend wezen wordt, wat is dan authenticiteit nog? Wat is persoonlijke vrijheid? Hoe ver kan nabootsing gaan? Is oneindig leven mogelijk als je iedereen kan upgraden naar een nieuwe versie?
Regisseur Denis Villeneuve laat zien op hoeveel verschillende manieren emoties, intelligentie en gedrag gekopieerd kunnen worden naar technische schepsels. Hij plaatst de beperkingen daarvan er scherp tegenover. Een Herodes-figuur buit kunstmatige kinderen uit. En men worstelt met de kunstmatigheid van liefde en seks.
Blade Runner 2049 zet je aan het denken in een visueel adembenemend en duister epos. Vijf sterren.

Tekst: Eric van den Berg (ISI Media)
Beeld: Filmbeeld van ‘Blade Runner 2049’.

Deel dit artikel