Duitse protestanten koesteren hun kerk

Het is een gezellig rommeltje in de zalen van de Duitse kerk aan het Bleijenburg. Het predikantenechtpaar Barbara Wenzlaff en Eckhard Benz-Wenzlaff ruimt opgewekt de dozen op, die zijn overgebleven van de bazaar. De opbrengst was weer groot, zeggen ze met lachende gezichten. De Duitse gemeente mag dan bescheiden in omvang zijn, de saamhorigheid is ongekend, evenals de vrijgevigheid.
Eckhard laat trots het keurig uitgevoerde Festschrift zien, een jubileumuitgave met felicitaties, foto’s en warme herinneringen van oude en jonge gemeenteleden. Den Haag heeft altijd veel Duitse inwoners gehad. Het is de verdienste van een uit Duitsland afkomstige graaf Van Bylandt geweest, lijfarts van een Oranjeprins, dat in 1857 met steun van prominente Hagenaars een geünieerde Duitse gemeente van lutheranen en gereformeerden gesticht kon worden.
Het neogotische gebouw – dé Duitse stijl van dat moment – is interessant vanwege de toegepaste ‘stucadoorsgotiek’. Omwille van de kosten, en omdat in die tijd nauwelijks bekwame arbeiders voorhanden waren, zijn alle ornamenten in stucwerk uitgevoerd. Het is het laatst overgebleven voorbeeld daarvan in Den Haag. Het is een monument om te koesteren – en dat gebeurt ook.

Blauwe deken
In de grote zaal legt Eckhard trots de fotokaarten op tafel die hij als verdienstelijk amateur-fotograaf heeft gemaakt. Het stemmige interieur met het Flaesorgel, voor liefhebbers van neogotisch meubilair om van te watertanden. Maar vooral de foto van de buitenkant, inclusief de hoge ranke toren, is een juweeltje. De predikant heeft zich in zo’n bocht gewrongen dat ook de futuristisch ogende ministeries in het centrum erop staan. En daarboven, als een blauwe deken die oud en nieuw overkapt, een stralende heldere lucht. Der Himmel über Den Haag.
We lopen de rijke historie van gemeente en gebouw na. De laatste Duitse keizer, die beschermheer was en geld schonk. Koningin Emma, een vaste bezoekster. En dan, onvermijdelijk, de Tweede Wereldoorlog, waarin de legendarische predikant Paul Kaetzke de Duitse bezetter subtiel op afstand wist te houden. Het verhaal gaat dat nazi-autoriteiten eisten dat in de gemeentezaal een foto van Hitler zou worden opgehangen. Kaetzke wist dat te voorkomen door te zeggen dat aan de wand echt geen plaats meer was; er hing al een portret van Luther, en die kon toch niet wijken?

Jom Hasjoaviering
Na het drukke jaar, met veel bezoek, feestelijke diensten, ook samen met Haagse kerken, recepties en andere activiteiten, breekt nu een rustige tijd aan. Hoewel. Benz-Wenzlaff heeft zojuist de uitnodiging gekregen om dit voorjaar de hoofdtoespraak te houden op de Haagse Jom Hasjoaviering, ter herdenking van de joodse slachtoffers van het naziregime. Het is de eerste keer, vertelt hij, dat op die beladen bijeenkomst in de Kloosterkerk een Duitser het woord zal voeren. Het is een jubileumcadeau van een andere orde.
Wat hij zal zeggen? Hij heeft in Jeruzalem gestudeerd. Genoeg stof dus om als vertegenwoordiger van een jongere generatie een mooi en indringend persoonlijk verhaal te vertellen.

 

 

Deel dit artikel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *