Oecumene, waarom zou je?

Samenwerkende kerken in het kader van de oecumene, dat lijkt een loffelijk streven. Maar voor je het weet ben je halve dagen aan het vergaderen. En hoe krijg je alleen al tien Haagse Ghanese kerken bij elkaar? Toch vragen racisme en polarisatie in de samenleving om één stem.

In de Haagse samenleving treden kerken steeds meer samen op. Dat wordt vanzelfsprekend als een goede ontwikkeling gezien. Maar wat is nou eigenlijk de zin van oecumene? Oecumene is in de letterlijke betekenis: de bewoonde wereld, in de praktijk: het streven naar herstel van de eenheid van alle christenen. Wat levert het op en voor wie? We stellen deze vragen aan enkele voorgangers.

Christine Welschen, dominee bij de Evangelische Broedergemeente (EB): ‘Vanuit onze ontstaansgeschiedenis als EB is de openheid voor andere kerken groot. We zijn in Duitsland ontstaan als een gemeenschap van vluchtelingen uit verschillende landen en verschillende geloofsgroepen. Voor ons is het doel van oecumene dat je het gesprek met elkaar aangaat, met respect voor elkaars overtuigingen. Elke kerk heeft iets van het geheimenis van God in zich, dat bewaakt en behouden moet worden.’
Welschen is ook vicevoorzitter van de Haagse Gemeenschap van Kerken (HGK), opgericht in 1968, waarin twintig kerken participeren: ‘De HGK is in de Haagse samenleving zichtbaar als veelkleurige organisatie. Een van de acties waarin we naar buiten traden was bijvoorbeeld de wake voor Jemen afgelopen december. We laten aan Den Haag zien dat we ondanks verschillen toch goed met elkaar overweg kunnen.’

Versnipperd

Dominee Jasper Klapwijk, predikant van de Gereformeerd Vrijgemaakte Ichthuskerk, staat positief tegenover oecumenische samenwerking, hoewel zijn kerk geen lid is van een formeel samenwerkingsverband: ‘Jezus zegt over zijn volgelingen “ik wil dat ze allen één zijn”, dat is al een goede reden om aan de oecumene te werken. Het probleem is alleen dat je halve dagen druk kunt zijn met vergaderen in allerlei verbanden. Je moet keuzes maken. Wel organiseer ik elke drie maanden een bijeenkomst voor alle Scheveningse kerken. Het aanbod van kerken in Den Haag is versnipperd en de vraag is of je je dat in de toekomst nog kunt permitteren. Het is belangrijk om aan de stad iets te laten zien van het koninkrijk van God. Mijn ideaal zou zijn dat we een keer met alle Haagse kerken samen één viering houden in het ADO stadion. Dat zou prachtig zijn!

‘Binnen de ongeveer tien verschillende Ghanese geloofsgemeenschappen zijn al zoveel spanningen, dat van samenwerking met andere kerken geen sprake kan zijn.’

Het valt op dat er weinig migrantenkerken in oecumenische netwerken actief zijn. Heleen Joziasse, betrokken bij de ondersteuning van internationale en migrantenkerken: ‘Er is wel geprobeerd om deze kerken te betrekken bij oecumenische netwerken, maar dat lukt niet erg. Het is lastig om te zeggen waar dat door komt. Veel migrantenkerken zijn vooral bezig te overleven.’ Deze uitspraak wordt bevestigd door John Owusu, voorganger bij de Ghanese gemeenschap die in het Multicultureel Ontmoetingscentrum in de Schilderswijk is gehuisvest: ‘In Den Haag alleen al zijn ongeveer tien verschillende Ghanese geloofsgemeenschappen. Onderling zijn er in onze kleine groep van twintig à dertig mensen al zoveel spanningen, dat van samenwerking met andere kerken geen sprake kan zijn. Hoe spijtig dat ook is.’

Joziasse ziet een actuele noodzaak voor samenwerking: ‘Juist in deze tijd van racisme en polarisatie moeten we samen één stem hebben, ons richten op de maatschappelijke actualiteit, werken aan de uitgangspunten vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping.’

Tekst en foto door Greet Kappers
Op de foto: De Haagse Gemeenschap van Kerken bracht Hagenaars uit heel de stad op de voet voor de ‘wake voor Jemen’ bij het Vredespaleis.