‘Iedereen is welkom’

Verscholen tussen woonhuizen aan de Rietzangerlaan in de rustige Vogelwijk ligt de Sint Albaanskerk. De 37-jarige Eefje Cobussen is voorzitter van het kerkbestuur: ‘Ik ben er nog verbaasd over dat ik überhaupt in een kerk zit.’

We ontmoeten elkaar in de kerk, die eenvoudig maar sfeervol is ingericht. Boven het altaar schijnt het licht door zongekleurde ramen op twee vazen met zonnebloemen. Tegen de zijmuur staat een Mariabeeld met brandende kaarsjes. De ruimte nodigt uit tot stilte en inkeer; daarom lopen we voor het interview naar een kamertje voor in het gebouw. 

Intuïtie

Eefje vertelt: ‘Ik ben sinds een half jaar voorzitter van het bestuur en pas sinds eind 2019 lid van de gemeenschap. Mijn achtergrond is rooms-katholiek. Een tijd lang heb ik vrijwilligerswerk gedaan bij Stek (de diaconale uitvoeringsorganisatie van de Protestantse Kerk Den Haag), maar ik realiseerde me gaandeweg dat ik iets miste. Dat vond ik hier terug in de sfeer en de eeuwenoude liturgie. Ik wist niet dat wat ik miste met geloof te maken had. Geloof heeft voor mij te maken met intuïtie, met gevoel en met ervaren. Maar ik kan er nog steeds verbaasd over zijn dat ik überhaupt in een kerk zit.’

Waar staat de naam Vrij-Katholiek voor? ‘Het betekent dat we geworteld zijn in de oorsprong van de katholieke kerk. Onze liturgie heeft grote overeenkomsten met de liturgie van de Rooms-Katholieke Kerk. Tegelijkertijd baseren we ons ook op esoterische en mystieke teksten uit andere, minder gangbare interpretaties van het christendom. Wij geloven dat alle religies uit één bron voortkomen.’ En dan lachend: ‘Een van onze belangrijkste uitgangspunten is dat niemand een uitgangspunt hoeft te onderschrijven: dat betekent het woord vrij in onze naam. Het gaat ons om de vraag met welke houding je hier binnenkomt. Iedereen is welkom, ongeacht zijn of haar geloof – of ongeloof –, als je maar met eerbied het altaar betreedt. Een deel van onze zestig leden komt oorspronkelijk uit protestantse of katholieke kerken. Een ander deel heeft geen christelijke of religieuze achtergrond, maar is wel spiritueel geïnteresseerd. Dat betekent dat er onderling ook grote verschillen zijn.’

Niet zo toegankelijk

Zijn de leden vooral bezig met hun eigen spirituele ontwikkeling of richten ze zich ook op de samenleving? Eefje: ‘We doen niet iets voor de wereld, zoals dat bij Stek bijvoorbeeld wel gebeurt. Maar als je jezelf spiritueel ontwikkelt, wordt dat vanzelf zichtbaar in je manier van zijn, in de aandacht die je hebt. Het is wel een gegeven dat de gemeenschap niet erg naar buiten treedt. De cultuur is nogal gesloten en dat verander je niet zomaar. In het verleden is weleens geprobeerd om contact te leggen met andere kerken, maar dat heeft geen concrete gevolgen gehad. Het is me opgevallen dat de meeste mensen hier individueel komen, niet als gezin of met een partner. Kennelijk zijn we niet zo toegankelijk. Op de laatstgehouden landdag werd de conclusie getrokken dat we ons als kerken in Nederland meer met elkaar zouden moeten verbinden. Ik vind dat een mooie gedachte, maar de werkelijkheid is weerbarstiger. Ik wil het zelf klein houden en dacht op een gegeven moment: laat ik gewoon de kerk openzetten. Daarom ben ik sinds Pasen hier elke woensdagavond van 19.00 tot 20.00 uur aanwezig, zodat ieder die dat wil kan binnenkomen om kennis te maken of om hier gewoon alleen maar even te zijn. Op die manier maken we ons ook meer zichtbaar in de wereld.’

Greet Kappers

De Vrij-Katholieke Kerk (VKK) is gesticht in 1916 en actief in 25 landen. In Nederland zijn kerken gevestigd in acht plaatsen, waaronder in Den Haag. De VKK beschouwt zich als een ‘jonge loot aan de boom van het christendom’. Ze staat organisatorisch volledig los van de Rooms-Katholieke Kerk en is vrij van (starre) structuren. Zij verkondigt de christelijke leer, geïnspireerd vanuit de theosofie en gnosis. Het is een kerk waar vrijheid van denken en van geloof bestaat. Priesters en diakenen worden gewijd door een bisschop en zijn niet gebonden aan het celibaat. Zij ontvangen ook geen inkomen van de kerk.In 2010 heeft de VKK de Bijbelse canon uitgebreid met de Nag Hammadi-geschriften. Deze geschriften gaan uit van een innerlijk weten dat ieder via meditatie kan ontwikkelen en dat hem in contact brengt met zijn eigen goddelijke bron. Informatie: vkk.nl