Haagse joden verwachten deze maand Dag des Oordeels

Twee belangrijke joodse feestdagen vallen dit jaar in september, Nieuwjaar en Grote Verzoendag. Itai Cohn legt uit waar deze dagen traditioneel voor staan en wat ze met hem doen. ‘Ik zou deze periode willen uitvergroten.’

Rosj Hasjana, het joodse Nieuwjaar, valt dit jaar op 10 en 11 september. Het zijn de eerste twee dagen van de joodse maand Tisjrie. Overal ter wereld vieren joden dan het begin van het jaar 5779. Ruim een week later, op de tiende dag van deze maand, wordt Jom Kippoer gevierd: Grote Verzoendag. Deze eerste tien dagen van het nieuwe jaar zijn voor veel joden heilige dagen, vol van symboliek, inkeer, reflectie op het eigen leven en vergeving. Tijdens Jom Kippoer wordt er in de religieuze traditie een etmaal lang gevast en gebeden. Het is gebruikelijk om naar de synagoge te gaan. Geloofd wordt dat God op deze dag beslist over het lot van de mensen in het komende jaar. De dag wordt afgesloten met een gezamenlijke maaltijd.

Appeltje en honing
Niet alle joden vieren Rosj Hasjana en Jom Kippoer op traditionele wijze. Itai Cohn bijvoorbeeld noemt zichzelf ‘bewust, maar seculier joods’. Cohn is een bekende in de Schilderswijk, omdat hij al jarenlang rondleidingen houdt om mensen uit heel het land nader kennis te laten maken met de veelkleurige wijkbewoners. Hij kiest juist ook deze dagen zijn eigen weg. ‘Rosj Hasjana is primair een familiefeest. Of je orthodox of niet-orthodox bent, je viert het meestal met familie of vrienden. Zeker in Israël zijn het de ultieme familiedagen. Het is ook een cultureel feest, waardoor de viering ervan het puur religieuze overstijgt. Symbolisch eten we onder andere een appeltje met honing, dat staat voor de hoop op een zoet en voorspoedig nieuwjaar.’
Rosj Hasjana en Jom Kippoer zijn dagen van reflectie waarin mensen kijken naar hun handelen in het afgelopen jaar. Of ze anderen tekort hebben gedaan of anderszins hebben benadeeld. Cohn: ‘Ik deel dat allemaal niet in periodes in. Ik denk dat je idealiter daar het hele jaar bij zou kunnen stilstaan. Toch heeft het in kaders indelen ook wel voordelen. Het kan voor verdieping zorgen om daar een bepaalde periode wat intensiever mee bezig te zijn, zeker ook om er samen met anderen bij stil te staan, maar het is niet een stijl die geheel bij mij past.’

Itai Cohn

Afvinken
Jom Kippoer wordt door veel joden gezien als de allerheiligste dag van het jaar. Het wordt de Grote Verzoendag of de Dag des Oordeels genoemd. Wat betekent het voor Cohn? ‘Ik zie deze dag als een inspiratiebron om een zo goed mogelijk mens te zijn en een bijdrage te leveren aan een betere wereld. Ik zie dat als mijn voornaamste opdracht, ik ben in die zin meer een humanist. Tegelijkertijd is die opdracht ook de kern van het jodendom. Het is overigens niet zo dat het zwart-wit is: of je houdt je aan de joodse wetten of je doet dat niet. Ook in het jodendom wordt erkend dat wij daar als mens geen oordeel over kunnen geven.
Elke religie geeft een helder kader. Als je dit wel doet en dat niet, dán ben je goed bezig. Het lijkt soms bijna op aan- en afvinken van zaken. Als een feestdag je inspireert om je te verbeteren als mens en je daardoor de wereld een stukje verder kunt helpen, dan ervaar ik dat als een verbindend verhaal. Dat vind ik echt supermooi, maar we zouden dat door het jaar heen wel wat vaker mogen doen als ongoing work. We moeten oppassen dit niet alleen maar symbolisch in een bepaalde periode te plaatsen. Het zou mooi zijn als we dat kunnen uitvergroten met zijn allen, wat mij betreft ook op een meer seculiere en relaxte manier. Je hoeft van mij niet zo nodig de hele dag te vasten.’

Tekst: Jolly van der Velden

Itai Cohn verzorgt al jarenlang rondleidingen door de Schilderswijk. Voor meer informatie over deze ‘Schilderswijk Bewonerstours’, klik hier: schilderswijkbewonerstours

Deel dit artikel